Горькие уроки во имя света… Призыв Арбака Хачатряна, представителя инициативной группы Всеармянской ассоциации интеллектуалов
Դառը դասեր՝ հանուն լույսի … Մտավորականների համահայկական ասոցիացիայի նախաձեռնող խմբի ներկայացուցիչ Արբակ Խաչատրյանի կոչը
Читать на сайте издателяПеревод с помощью ИИ. Ниже доступен оригинал для сравнения.
«Столь же жестокий, сколь и поучительный».
Именно так во время предновогоднего разговора охарактеризовал уходящий 2020 год председатель Ассоциации интеллектуальной собственности Армении Гагик Манасян.
Говоря об уроках 2020 года и задачах на наступающий год, Манасян счёл более целесообразным передать нашим читателям призыв-обращение своего коллеги Арбака Хачатряна, представителя инициативной группы Всеармянской ассоциации интеллигенции, которое мы приводим ниже.
Соотечественники,
Причина обращения к вам — вакуум, возникший во внутриполитической жизни Армении, и чувство безысходности, охватившее наш народ вместе с поражением во Второй Арцахской войне. Мы ожидаем от вас трезвого сознания, проявленного значительной частью общества, и окончательного отказа от нереалистичного желания скорейшего «выздоровления» и ставшего классическим заблуждения — надежды на очередного «спасителя».
После известных событий наша страна вновь оказалась перед опасностью утраты родины. Эта опасность реальна как никогда. В прямом смысле слова поставлен вопрос о дальнейшем существовании государства Армения.
Армения, боровшаяся с обрушившейся на мир пандемией Covid-19, оказалась в жестокой войне, развязанной Азербайджаном при непосредственной поддержке Турции и унёсшей жизни тысяч армян. Война сыграла роль лакмусовой бумаги и обнажила ряд болезней, свойственных армянству и постоянно его сопровождавших. Главные из них, пожалуй, необоснованная «самоуверенность» и порочная практика надежды на других, сеющая панику неорганизованность и вековая одержимость поиском спасителя вместо способности спастись самим. Много говорилось о неоспоримости причинно-следственной связи, о гиенах, терзавших страну последние тридцать лет, и о «бархатной» профанации. Порочная практика поиска козла отпущения продолжается и сейчас. Совершенно очевидно и то, что ярлыки «чёрные и белые», «прежние и нынешние» ещё больше углубляют атмосферу растущей взаимной ненависти в обществе.
Война, в которой мы потерпели поражение, назвала вещи своими именами, показала, что в стране в буквальном смысле безвластие, страна парализована, народ остался без головы и без премьер-министра, а некогда всесильные «короли» оказались «голыми». Если добавить к этому серьёзнейшие геополитические события, начало распада прежней финансово-экономической системы и очевидную опасность военных событий, обусловленную этим, серьёзность момента станет ещё ощутимее. Ассоциация интеллектуальной собственности Армении отвергает любое завуалированное проявление реваншизма и бесперспективный путь замены «неопытного священника» знакомым «дьяволом», считая, что институт выборов полностью дискредитировал и исчерпал себя. Члены ассоциации убеждены, что в Армении необходимо создать Совет справедливости из 11–12 армян со всего мира, решения которого будут неоспоримыми и обязательными для всех.
Совет, создаваемый армянами со всего мира, будет руководствоваться Божьими заповедями, основанными на справедливости, в отличие от Конституции и законов, произвольное применение которых стало настоящим бедствием для человечества. «Нет худа без добра», — гласит народная мудрость. Армения оказалась в ситуации, когда определение, переоценка и переосмысление системы ценностей приобретают первостепенное значение, даже большее, чем модернизация военного арсенала и наличие боеспособной армии. Общество в лице своей мыслящей части обязано найти ответ на загадку: «Почему армянам за последние две тысячи лет так и не удаётся создать государство?»
Что является причиной бесконечного поиска виновных и врагов внутри и вне страны вместо нормального развития? В конце концов, в чём ключ к тому, чтобы стать общеприемлемой страной и примером для подражания? По любому поводу, уместному и неуместному, мы говорили и говорим о своей привилегированности, о скрытой мечте иметь государство, достойное наших «достоинств», так и не ответив: «Можем ли мы в рамках логики космической терпимости создать такую страну, которую в равной степени считали бы своей и люди других национальностей? Страну, свидетельством существования которой станет смысл сосуществования».
Осознание этого может уберечь нас, армян, от разнообразных испытаний, несущих угрозу уничтожения. Испытаний, которые становятся реальными в условиях разрыва духовно-культурных связей, отступления прежней финансово-банковской системы в мире и всё более ощутимого экономического коллапса.
Да хранит Бог всех нас.
Сравнить с оригиналом · Հայերեն
«Որքան դաժան, նույնքան էլ ուսանելի»:
Նախամանորյա զրույցի ընթացքում հենց այսպես անցնող՝ 2020 թվականը բնութագրեց «Հայաստանի մտավոր սեփականության ասոցիացիայի նախագահ Գագիկ Մանասյանը:
Անդրադառնալով 2020-ի դասերին ու գալիք տարվա անելիքներին,Մանասյանն առավել նպատակահարմար համարեց մեր ընթերցողներին փոխանցել գործընկերոջ՝ «Մտավորականների համահայկական ասոցիացիայի նախաձեռնող խմբի ներկայացուցիչ Արբակ Խաչատրյանի կոչ-ուղերձը, որն էլ ներկայացնում ենք ստորև:
Հայրենակիցներ,
Ձեզ դիմելու պատճառը՝ Հայաստանի ներքաղաքական կյանքում ստեղծված վաակումն ու՝ Արցախյան երկրորդ պատերազմում կրած պարտությանն ուղեկցող, մեր ժողովրդին պաշարած անելանելիության զգացողությունն է, Ձեզնից ունեցած ակնկալիքը՝ հանրության ստվար հատվածի կողմից դրսևորվելիք սթափ գիտակցությունն ու՝ շուտափույթ «կազդուրման» հասնելու անիրատեսական փափագի և հերթական «փրկչին» ապավինելու դասական դարձած մոլորության մեկընդմիշտ մերժումը:
Հայտնի զարգացումներից հետո մեր երկիրը վերստին հայտնվել է հայրենազրկության վտանգի առջև: Վտանգ, որն առավել քան երբևէ, իրական է: Բառի ուղղակի իմաստով կանգնած է Հայաստան պետության հետագա գոյության հարցը:
Աշխարհին պատուհասած «Covid-19»-ը համավարակի դեմ պայքարող Հայաստանը հայտնվեց Ադրբեջանի կողմից սանձազերծված և Թուրքիայի անմիջական օժանդակությամբ սկսված, հազարավոր հայորդիների կյանք խլած դժնդակ պատերազմում: Պատերազմ, որը լակմուսի թղթի դերակատարություն ունեցավ ու ի դերև հանեց հայությանը բնորոշ, նրան մշտապես ուղեկցած մի շարք հիվանդություններ, որոնցից առաջնայինը թերևս՝ չհիմնավորված «ինքնավստահությունն» ու այլոց ապավինելու արատավոր փորձն է, խուճապ սերմանող անկազմակերպվածությունն ու փրկվել կարողանալու փոխարեն փրկիչ փնտրելու դարավոր մոլուցքը: Պատճառահետևանքային կապի անժխտելիության, վերջին երեսնամյակի ընթացքում երկիրը հոշոտած բորենիների, ու «թավիշյան» պրոֆանության մասին շատ է խոսվել: Քավության նոխազ փնտրելու արատավոր պրակտիկան այժմ էլ շարունակվում է: Խիստ ակներև է նաև, որ սև-սպիտակ, նախկին ու ներկա որակումները էլ ավելի են խորացնում հանրության շրջանում խորացող փոխատելության մթնոլորտը:
Պատերազմը, որում մենք պարտվեցինք, անվանեց իրերն իրենց անուններով, ցուցանեց, որ երկրում բառի ուղղակի իմաստով անիշխանություն է, երկիրը կաթվածահար է եղել, ժողովուրդը մնացել է անգլուխ, անվարչապետ, երբեմնի ամենակարող «արքաների» «մերկության» պայմաններում: Եթե ասվածին հավելենք նաև աշխարհաքաղաքական լրջագույն զարգացումները, ֆինանսատնտեսական նախկին համակարգի փլուզման մեկնարկն ու սրանով պայմանավորված պատերազմական զարգացումների ակնառու վտանգը, պահի լրջությունն առավել շոշափելի կդառնա: Հայաստանի մտավոր սեփականության ասոցիացիան մերժում է ռևանշիզմի սքողված ուզած դրսևորում, «անփորձ քահանային» ծանոթ «սատանայով» փոխարինելու անհեռանկար ուղին՝ համարելով, որ ընտրական ինստիտուտը հիմնավորապես պախարակել ու սպառել է իրեն: Ասոցիացիայի անդամներն այն համոզմանն են, որ Հայաստանում հարկ է ստեղծել աշխարհասփյուռ հայերից (11-12) բաղկացած Արդարության խորհուրդ, որի կայացրած վճիռները կլինեն անվիճարկելի՝ պարտադիր բոլորի համար:
Աշխարհասփյուռ հայերի կողմից ստեղծվելիք խորհուրդն առաջնորդվելու է Աստծո պատվիրաններով, որոնք խարսխված կլինեն արդարության հենքի վրա, ի տարբերություն Սահմանադրության և օրենքների, որոնց կամայական կիրառումը իսկական պատուհաս են դարձել մարդկության համար: «Չկա չարիք,առանց բարիքի» ձայնում է ժողովրդական իմաստնությունը: Հայաստանը հայտնվել է մի իրավիճակում, երբ արժեքային համակարգի սահմանումը, վերագնահատումն ու վերաժեվորումը՝ զինական արսենալի արդիականացումից ու մարտունակ բանակ ունենալուց առավել՝ առաջնային կարևորություն են ստանում: Ի դեմս հայ հասարակության մտածող հատվածի՝ հանրությունը պարտավոր է գտնել « Ինչու հայերին վերջին երկու հազար տարում այդպես էլ չի հաջողվում պետություն ստեղծել» թնջուկի պատասխանը:
Ինչն է բնականոն զարգացման փոխարեն ներսում և դրսում անվերջ մեղավորներ ու թշնամիներ փնտրելու պատճառը: Ի վերջո, որն է համընդունելի ու ընդօրինակելի երկիր դառնալու բանալին: Մենք պատեհ ու անպատեհ բոլոր առիթներով խոսել ու խոսում ենք մեր առանձնաշնորհյալության, մեր «արժանիքներին» վայել պետություն ունենալու թաքնված երազանքի մասին, այդպես էլ չպատասխանելով՝ «Կարող ենք արդյոք տիեզերական հանդուրժողականության տրամաբանության շրջանակներում ստեղծել այնպիսի երկիր, որը հավասարապես իրենցը կհամարեն նաև այլազգիները: Երկիր, որի լինելիության առհավատչյան կդառնա համակեցության խորհուրդը:
Սրա գիտակցումը կարող է մեզ՝ հայերիս զերծ պահել վերացման վտանգներ պարունակող բազմապիսի փորձություններից: Փորձություններ, որոնք իրական են դառնում հոգևոր-մշակութային կապերի խզման ու նախկին՝ աշխարհում տեղատվություն արձանագրող ֆինանսաբանկային համակարգի և գնալով առարկայացող տնտեսական կոլապսի պայմաններում:
Աստված բոլորիս պահապան: