«Воспитательная пощёчина» Пашиняну обошлась Армении слишком дорого — Арбак Хачатрян, «Аравот»
Փաշինյանին ուղղված «դաստիարակչական ապտակը» խիստ թանկ արժեցավ Հայաստանին․ Արբակ Խաչատրյան․ «Առավոտ»
Читать на сайте издателяПеревод с помощью ИИ. Ниже доступен оригинал для сравнения.
«Я более чем уверен, что Сергей Лавров еще во время своего руководства увидит, как Турция через Украину будет предъявлять требования России». Собеседник «Аравот» — политический аналитик Арбак Хачатрян.
— Соглашение, подписанное президентами РФ и Азербайджана и премьер-министром Армении в ночь с 9 на 10 ноября, стало неожиданностью для многих в Армении. Господин Хачатрян, можно было предвидеть такой ход событий? Как вы комментируете ситуацию?
— Кратко говоря, приходится признать: в результате многоходовых и многовекторных действий противника Армения оказалась в цугцванге. В шахматах это положение, когда одна сторона исчерпывает всякую возможность полезного хода, а любое продолжение ведет к мату. Мне лично это напоминает и бумеранг, вернувшийся с некоторым опозданием. Да, Армения действительно оказалась в крайне катастрофической ситуации, созданной отнюдь не за один день. Добавьте к последовательности причин и следствий геополитические интересы — получите ответ.
По-моему, это скорее дипломатическое, чем военное поражение. В отличие от солдат, героически сражавшихся с противником, превосходившим армянские войска по технике и численности в десять раз, поражение на дипломатическом фронте более чем очевидно. Не преувеличу, сказав, что армянская дипломатия показала свою импотенцию. Гарантия успеха — не ура-патриотические призывы и голословные заявления, а ежедневная, последовательная работа в разных частях мира и разных сферах. И лоббистская работа, в которой огромная роль должна принадлежать армянской диаспоре.
Иначе постоянно будет тот же печальный результат.
— Премьер-министр Никол Пашинян поздно признал, что невозможность военного сопротивления осознали позже, что злосчастное заявление подписали, чтобы избежать еще более позорной ситуации и спасти 20–30 тысяч солдат. Значительная часть общества считает решение предательским. Что скажете?
— Давно заметил: в Армении почему-то горчицу всегда подают после обеда. Также, как правило, «умные» мысли и анализ появляются постфактум, когда все кончилось. Объясните, как воюющая страна может не знать вооружения противника и, как Буденный в первые дни Великой Отечественной, идти против танков с кавалерией и саблями? Согласен с мнением, что это была победа армии 21-го века над армией 20-го, прежде всего организационное поражение. Читайте также: «Мы вывели из системы государственного управления системную коррупцию и олигархию, но не смогли сформировать столь же эффективные системы»: Никол Пашинян. «Окончательное решение принял после ночного эфира премьер-министра, когда он призвал воюющих парней вернуться на площадь и вытеснить оттуда, по его словам, скулящих»: Мовсес Акопян раскрыл подробности. «Когда узнали о поступке Айка, командир обнял его, воодушевил, поблагодарил и поцеловал».
— Армянская армия пополняет вооружение с помощью стратегического партнера России. Вы тоже считаете, что это поражение России? Активно обсуждается и версия, что РФ потерпела не только военное, но и стратегическое поражение: покровитель Азербайджана Турция уже полноценно присутствует на Южном Кавказе. В подтверждение приводят участие турецких войск вместе с российскими в миротворческой деятельности в Лачинском коридоре и обеспечение дороги, соединяющей Азербайджан с Турцией и устраняющей препятствие для Великого Турана.
— Честно говоря, происходящее напоминает многоплановый фильм, чьи главные действия видны не на переднем, а на заднем плане. Однозначный ответ, по-моему, бессмыслен. Армения в лице исторического Арцаха оказалась в тяжелейшем положении — бесспорно. Некоторые политологи метко сравнивают его с червем на крючке. Азербайджан, добившийся реванша, и сильно помогавшая ему Турция оказались в крайне выгодных позициях — однозначно. Но, как ни странно, наиболее выигрышное положение у России, осуществляющей беспрецедентную по характеру операцию и долгосрочный проект.
Во время пандемии и, по существу, отсутствия законов и организаций, призванных их выполнять, именно она сумела выступить миротворцем и обеспечить физическое присутствие в мусульманской стране, чего прежде не было. Лишь после договоренности с Турцией уведомили другие страны — сопредседатели Минской группы ОБСЕ. Какую дальнюю задачу этим решит Россия, покажет время. Но «воспитательная пощечина» преимущественно прозападному Пашиняну дорого стоила не только ему, но Армении. В этом отношении смерть тысяч молодых военнослужащих остается и на их совести.
Как ни больно, в Армении уже складывается мнение: помощь стратегического партнера обычно приходит минимум с трехдневным опозданием, в данном случае с сорокачетырехдневным. Даже в самой России недоумевают: как можно оставить самого верного союзника, никогда не предававшую Россию Армению, наедине с превосходящим по численности и сверхсовременной технике противником? История «300 спартанцев», героически сопротивляющихся врагу, по их убеждению, заставляет серьезно задуматься. Понимаете, что может случиться, если христианская страна, «вкусившая» незаконно применявшегося Азербайджаном арсенала НАТО и борющаяся с террористами, проникшими в регион при активном участии Турции, тоже от отчаяния пойдет по пути терроризма, по принципу «око за око»?
Это может создать крайне нежелательный мировой прецедент. Еще вопрос: существует ли в мире правовое определение нерушимости границ? Есть ли страны, добровольно вернувшие захваченные земли? Если есть, пусть скажут об этом.
Подробнее — на сайте первоисточника.
Сравнить с оригиналом · Հայերեն
«Ես առավել քան համոզված եմ, որ Սերգեյ Լավրովն իր ղեկավարման օրոք կտեսնի, թե ինչպե՞ս է Թուրքիան Ուկրաինայի միջոցով պահանջներ ներկայացնելու Ռուսաստանին». «Առավոտի» զրուցակիցն է քաղաքական վերլուծաբան Արբակ Խաչատրյանը:
– Նոյեմբերի 9-ի լույս 10-ի գիշերը ՌԴ, Ադրբեջանի նախագահների եւ ՀՀ վարչապետի ստորագրած համաձայնությունը Հայաստանում շատերի համար էր անակնկալ: Պարոն Խաչատրյան, դեպքերի նման ընթացք հնարավո՞ր էր կանխատեսել: Ստեղծված իրավիճակը Դուք ինչպես կմեկնաբանեք:
– Եթե հակիրճ, ապա հարկ է խոստովանել, որ հակառակորդի բազմաքայլ ու բազմավեկտոր գործունեության արդյունքում Հայաստանը հայտնվել է ցուգցվանգում: Շախմատում սա այն իրավիճակն է, երբ կողմերից մեկը սպառում է օգտակար քայլ անելու ուզած հնարավորություն, երբ ուզած շարունակություն հանգեցնում է մատի: Անձամբ ինձ, սա նաեւ՝ փոքր-ինչ ուշացումով վերադարձող բումերանգ է հիշեցնում: Այո, Հայաստանն իրապես հայտնվել է խիստ աղետալի իրավիճակում: Իրավիճակ, որն ամենեւին էլ մեկ օրում չէ, որ ստեղծվել է: Եթե պատճառահետեւանքային հերթագայությանը հավելեք նաեւ աշխարհաքաղաքական շահերը, դուք կստանաք Ձեր տված հարցի պատասխանը: Ըստ իս, սա ռազմականից առավել, դիվանագիտական պարտություն է: Ի տարբերություն պատերազմի դաշտում ռազմատեխնիկայով ու մարդաքանակով հայկական զորքերին տասնապատիկ գերազանցող հակառակորդի դեմ հերոսաբար մարտնչող զինվորների՝ դիվանագիտական ճակատում կրած պարտությունն առավել քան ակնառու է: Չափազանցրած չեմ լինի, եթե ասեմ, որ հայկական դիվանագիտությունը ցույց տվեց իր իմպոտենտությունը: Հասկանում եք, հաջողության երաշխիքը ոչ թե «ուռա» հայրենասիրական կոչերն ու մերկապարանոց հայտարարություններն են, այլ աշխարհի տարբեր կողմերում ու տարբեր ոլորտներում իրականացվելիք ամենօրյա, հետեւողական աշխատանքը: Նաեւ լոբբիստական աշխատանքը, որում ահռելի դերակատարություն պիտի վերապահվի նաեւ հայկական սփյուռքին: Հակառակ դեպքում, մշտապես ունենալու ենք նույն տխուր արդյունքը:
– Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ուշացումով խոստովանեց, որ ավելի ուշ են գիտակցել ռազմական դիմակայության անհնարինությունը, որ չարաբաստիկ այս հայտարարությունը ստորագրվել է՝ է՛լ ավելի խայտառակ իրավիճակ չունենալու եւ 20-30 հազար զինվորի կյանք փրկելու համար: Որոշում, որը հանրության ստվար հատվածի կողմից որակվում է որպես դավաճանական: Այս մասին ի՞նչ կասեք:
– Վաղուց եմ նկատել, որ Հայաստանում, չգիտես ինչու, մանանեխը մշտապես ճաշից հետո է մատուցվում: Նկատել եմ նաեւ, որ որպես կանոն «խելացի» մտքերն ու վերլուծություններն արվում են պոստֆակտում, երբ այլեւս ամեն ինչ ավարտված է լինում: Դուք ինձ կարո՞ղ եք բացատրել, թե ինչպե՞ս է լինում, որ պատերազմի մեջ գտնվող երկիրը անտեղյակ լինի հակառակորդի տիրապետած զենքից, ու ինչպես Մեծ Հայրենականի առաջին օրերին Բուդյոննին՝ տանկերի դեմ հեծելազորով ու սուսերով դուրս գա պայքարի: Համամիտ եմ բարձրաձայնվող այն տեսակետին, որ սա 21-րդ դարի բանակի հաղթանակն էր 20-րդի հանդեպ: Որ սա՝ առաջին հերթին պարտություն էր կազմակերպչական տեսանկյունից: Կարդացեք նաև Մենք պետական կառավարման համակարգից դուրս բերեցինք համակարգային կոռուպցիան և օլիգարխիան, բայց չկարողացանք նույնքան արդյունավետ համակարգեր ձևավորել.
Նիկոլ Փաշինյան «Իմ վերջնական որոշումը կայացրել եմ վարչապետի գիշերվա լայվից հետո, երբ կոչ արեց կռվող տղաներին վերադառնալ հրապարակ և իր խոսքերով վնգստացողներին դուրս մղել հրապարակից». Մովսես Հակոբյանը փակագծեր բացեց «Երբ Հայկի քայլի մասին իմացել են՝ հրամանատարը փաթաթվել է, ոգեշնչել, շնորհակալություն հայտնել եւ համբուրել»
– Հայկական բանակն իր սպառազինությունը համալրում է ռազմավարական գործընկերոջ՝ Ռուսաստանի օժանդակությամբ: Դուք է՞լ եք այն համոզմանը, որ սա նաեւ Ռուսաստանի պարտությունն էր: Ի դեպ, ակտիվորեն քննարկվում է նաեւ վարկած, որ ՌԴ-ն ոչ միայն ռազմական, այլ նաեւ ռազմավարական պարտություն է կրել, քանի որ Ադրբեջանի հովանավորյալ Թուրքիան Հարավկովկասյան տարածաշրջանում արդեն լիարժեք ներկայություն ունի: Իբրեւ սրա հաստատում, վկայաբերվում է ռուսական զորքի հետ համատեղ՝ թուրքական զորքի մասնակցությունը Լաչինի միջանցքում իրականացվելիք խաղաղապահ գործունեությանն ու Մեծ Թուրանի համար արգելք հանդիսացող, Ադրբեջանը Թուրքիային կապող ճանապարհի գործունեության ապահովումը:
– Եթե անկեղծ, ապա նշեմ, որ այն՝ ինչ կատարվում է, ինձ բազմապլան ֆիլմ է հիշեցնում: Այնպիսի ֆիլմ, որի գլխավոր գործողությունները ոչ թե առաջին, այլ հետին պլանում են նշմարվում: Այս պարագայում միանշանակ պատասխան տալը, ըստ իս, անիմաստ է: Որ Հայաստանը, ի դեմս պատմական Արցախի, հայտնվել է դժվարագույն կացության մեջ, անհերքելի իրողություն է: Կացություն, որը քաղաքագետներից ոմանց դիպուկ բնորոշմամբ նման է կարթին ամրացված որդի կարգավիճակին: Որ ռեւանշի հասած Ադրբեջանն ու նրան դրանում մեծապես օժանդակած Թուրքիան հայտնվել են խիստ նպաստավոր ու շահեկան դիրքերում, միանշանակ է: Բայց որքան էլ տարօրինակ հնչի, ամենից առավել շահեկան դիրքում է հայտնվել՝ բնույթով նախադեպը չունեցող գործողություն ու հեռահար նպատակի միտված նախագիծ իրականացնող Ռուսաստանը: Համավարակի պայմաններում եւ, ըստ էության, օրենքների ու դրանց իրագործմանը կոչված կազմակերպությունների չգոյության պայմաններում հենց նրան հաջողվեց հանդես գալ խաղաղապահի դերում ու ֆիզիկական ներկայություն ապահովել մուսուլմանական երկրում, որի նախադեպը մինչ այս չէր եղել: Թուրքիայի հետ ընդհանուր հայտարարի գալուց հետո միայն այս մասին տեղյակ պահվեց ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ մյուս երկրներին: Թե այս քայլով ի՞նչ հեռահար խնդիր է լուծելու Ռուսաստանը՝ ժամանակը ցույց կտա: Փաստն այն է, սակայն, որ գերազանցապես արեւմտամետ դիրքորոշում ունեցող Փաշինյանին ուղղված «դաստիարակչական ապտակը» խիստ թանկ արժեցավ ոչ միայն նրան, այլեւ Հայաստանին: Այս առումով, երիտասարդ հազարավոր զինվորականների մահը նաեւ նրանց խղճին է մնում: Որքան էլ ցավալի, բայց Հայաստանում արդեն կարծիք է ձեւավորվում, որ ռազմավարական գործընկերոջ օգնությունը որպես կանոն առնվազն երեք (այս դեպքում՝ քառասունչորս օր) ուշացումով է ցուցաբերվում: Այս առումով անգամ բուն Ռուսաստանում են տարակուսում, թե ինչպե՞ս կարելի է թվաքանակով ու գերժամանակակից ռազմատեխնիկայով գերազանցող հակառակորդի դեմ միայնակ թողնել ամենահավատարիմ դաշնակցին, Ռուսաստանին երբեւիցե չդավաճանած Հայաստանին: Թշնամուն հերոսաբար դիմակայող «300 սպարտացիների» պատմությունը, նրանց խորին համոզմամբ, մտորելու լրջագույն տեղիք է տալիս: Հասկանո՞ւմ եք, թե ինչ կարող է լինել, երբ Ադրբեջանի կողմից ապօրինաբար կիրառած, ՆԱՏՕ-ի զինանոցի պարունակությունը «ճաշակած», Թուրքիայի գործուն մասնակցությամբ տարածաշրջան ներթափանցած ահաբեկիչների դեմ պայքարող քրիստոնյա երկիրը նույնպես՝ ճարահատությունից դրդված, «ակն ընդ ական» սկզբունքով բռնի ահաբեկչության ճանապարհը: Չէ՞ որ, սա կարող է ստեղծել խիստ անցանկալի նախադեպ աշխարհում: Մեկ այլ հարցի մասին եւս: Հետաքրքիր է, աշխարհում գոյություն ունի՞ սահմանների անխախտելիության իրավական սահմանում: Հետաքրքիր է, աշխարհում կա՞ն գրաված հողերը կամովին վերադարձրած երկրներ: Եթե կան, թող այդ մասին բարձրաձայնեն:
Մանրամասն՝ սկզբնաղբյուր կայքում։