Արբակ Խաչատրյան. «Վտանգավոր է այն հանգամանքը, որ մեր տարածաշրջանի խնդիրներն ու դրանց լուծումները տեղափոխվում են տեղային հարթություն»
Арбак Хачатрян: «Опасно то обстоятельство, что проблемы нашего региона и их решения перемещаются в локальную плоскость»
Կարդալ հրատարակչի կայքումԱրհեստական բանականության օգնությամբ թարգմանություն։ Ստորև հասանելի է բնագիրը՝ համեմատության համար։
«Առաջին լրատվականի» զրուցակիցն է փորձագետ Արբակ Խաչատրյանը (Ռուսաստան, Մոսկվա)։ — Պարոն Խաչատրյան, նախորդ հարցազրույցներում նշել եք, որ ներկա աշխարհաքաղաքական իրողություններում բարդանում է նաև Մինսկի խմբի աշխատանքը։ Օրերս ՌԴ արտգործնախարարը հայտարարեց, որ Ֆրանսիան և ԱՄՆ-ը հրաժարվել են ՌԴ-ի հետ համագործակցել այդ ձևաչափի շրջանակներում։ Ինչպե՞ս եք պատկերացնում հետագա գործընթացը, ի՞նչ ձևաչափերով պետք է քննարկվեն չլուծված հարցերը։ — Եթե Մինսկի խումբը հիմա չի աշխատում, դա չի նշանակում, որ Ռուսաստանն այլ ձևաչափեր է փնտրելու։
Մոսկվան զբաղված է Ուկրաինայի հարցերով, և ակնհայտ է, որ այս փուլում ղարաբաղյան հարցը երկրորդական բնույթ ունի։ Ուստի բոլոր հայտարարությունները դեկորատիվ բնույթ ունեն՝ ճիշտ ինչպես ավելի քան 20 տարի Մինսկի խումբը։ Սակայն վտանգավոր է այն հանգամանքը, որ մեր տարածաշրջանի խնդիրներն ու դրանց լուծումները տեղափոխվում են տեղային հարթություն։ Եթե նախկինում երաշխավորները գերտերություններն էին, հիմա դրանք տարածաշրջանային խաղացողներն են։ Շատ լավ կլիներ, եթե Հայաստանը և Ադրբեջանը հարցերը լուծեին առանց այլ պետությունների։
Առավելագույնը կարող էր լինել Վրաստանը, որը որպես հարթակ կտրամադրեր Թբիլիսին, որտեղ երկու պետությունները տեղում կարող էին հարցեր լուծել։ Ուկրաինայի հետ պատերազմի սկզբից առաջ ՆԱՏՕ-ն քանդվում էր, բայց Ռուսաստանն ամեն ինչ արեց այդ կառույցն ամրապնդելու համար, և դա շատ հավանական է նաև Թուրքիայի՝ որպես ՆԱՏՕ-ի անդամի դեպքում։ Ես արդեն նախկինում նշել էի, որ Վրաստանը Ռուսաստանի դեմ չի հանդես գալու, և հենց այդպես էլ եղավ։ Ուստի այսօր ունենք այն, ինչ ունենք։ — Պուտին–Ալիև հեռախոսազրույցի ընթացքում Ռուսաստանի նախագահը հայտարարեց, որ կաջակցի խաղաղության պայմանագրի ստորագրմանը։
Հավանական համարո՞ւմ եք նման պայմանագիրը, և Ռուսաստանին պե՞տք է Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև խաղաղության պայմանագրի ստորագրումը։ — Եվրոպա կատարած այցից հետո ուշագրավ է Հայաստանի ղեկավարության հայտարարությունը ռուսական խաղաղապահ առաքելության մասին։ Փաստորեն ամբողջ աշխարհը Ռուսաստանի դեմ է, նրան ագրեսոր է համարում, իսկ Հայաստանը խոսում է Ռուսաստանի խաղաղապահ առաքելության մասին։ Դեռ մեկ տարի առաջ ասել էի, որ Նիկոլի հետ Պուտինը «ջեքփոթ է բռնել», և հիմա տեսնում ենք արդյունքները։ Թե ապագայում ինչ կլինի, մեծապես կախված է աշխարհում Ռուսաստանի դերից։
Հզոր տերությունները նրա հետ հարաբերությունների մեջ կմտնե՞ն, թե՞ ամեն ինչ կհանգի մարդկության ոչնչացմանը, և ինչ-որ տեղ ատոմային ռումբ կպայթի։ — Ամեն դեպքում, երկար տարիներ տեսել ենք, որ այստեղ խաղաղության վիճակը Ռուսաստանին ձեռնտու չէ. այլապես ինչո՞վ կարող է բացատրել իր ներկայությունն այս տարածաշրջանում։ — Իհարկե, հարցը սադրիչ բնույթ ունի։ Այսօր շատ դժվար է Ռուսաստանի դեմ երկրորդ ճակատ բացել, հատկապես եթե այդ երկրները մուսուլմանական են։ Ռուսաստանի առաջին սխալն այն է, որ Թուրքիան դարձավ տարածաշրջանի հզոր երկիր։
Թուրքական գործոնն այժմ հսկայական է այն իմաստով, որ այս երկիրն ունի ՆԱՏՕ-ի ամենահզոր ուժերը։ Ինձ միշտ զարմացրել է, թե ինչու ԱՄՆ-ը և Ֆրանսիան այդքան հեշտությամբ զիջեցին իրենց դիրքերը ղարաբաղյան հակամարտությունում և այսօր քաղում են դրա պտուղները։ Բայց միշտ պետք չէ նայել, թե ինչ են անում ուրիշները. ի՞նչն էր Հայաստանին խանգարում այս 20 տարիներին ճանաչել անկախությունը և միացնել Ղարաբաղը։ «Մտքով նենգները» ոչ մի քայլ չէին անում, միայն թալանում էին։ — Այժմ Ռուսաստանի արտգործնախարարի հայտարարության ֆոնին Հայաստան են գալիս Մինսկի խմբի ֆրանսիացի և ամերիկացի համանախագահները։
Ի՞նչ է սա նշանակում։ — Իհարկե, նրանք կցանկանային, որ Մինսկի խմբի աշխատանքը վերականգնվեր։ Ֆրանսիան հաստատ կցանկանար, իսկ ԱՄՆ-ի հարաբերությունները Թուրքիայի հետ փոքր-ինչ այլ բնույթ ունեն։ Արտաքուստ նրանք քննադատում են, բայց շատ հանգիստ թույլ են տալիս ՆԱՏՕ-ի անդամ Թուրքիային Ղարաբաղում զենք կիրառել։ Ինչպե՞ս կբացատրեք այս հանցավոր լռությունը։ Բայց այսօր Լավրովն իրավունք ունի այդպես խոսելու, որովհետև նրանք կարողացան դադարեցնել պատերազմը։ Հաճախ համաձայն չեմ Լավրովի հայտարարություններին, բայց փաստն այն է, որ հենց Ռուսաստանը կանգնեցրեց պատերազմը՝ անկախ գնից։ 1in
Համեմատել բնագրի հետ · Русский
Собеседник «1-го информационного» — эксперт Арбак Хачатрян (Россия, Москва). — Господин Хачатрян, в предыдущих интервью вы отмечали, что в нынешних геополитических реалиях усложняется также работа Минской группы. На днях министр иностранных дел РФ заявил о том, что Франция и США отказались сотрудничать с РФ в рамках данного формата. Как Вы себе представляете дальнейший процесс, в каких форматах следует обсуждать нерешенные вопросы? - Если Минская группа сейчас не работает, то это не означает, что Россия будет искать другие форматы.
Москва занята вопросами Украины и очевидно, что на данном этапе карабахский вопрос носит второстепенный характер. Поэтому все заявления носят декоративный характер, точно так же, как на протяжении более 20 лет и Минская группа. Однако опасно то обстоятельство, что проблемы нашего региона и их решения перемещаются в локальную плоскость. Если раньше гарантами были сверхдержавы, то теперь это региональные игроки. Было бы очень хорошо, если Армения и Азербайджан решали бы вопросы без других государств.
Максимум это могла быть Грузия, которая предоставила бы в качестве площадки Тбилиси, где два государства на месте могли бы решать вопросы. До начало войны с Украиной НАТО разваливалось, но Россия сделала все для укрепления данной структуры, и это очень вероятно в случае Турции как члена НАТО. Я уже ранее отмечал, что Грузия не выступит против России, именно так и произошло. Поэтому, сегодня имеем то, что имеем. — В ходе телефонного разговора Путин-Алиев, президент России заявил, что поддержит подписание мирного договора.
Считаете ли вы вероятным такой договор и нужно ли России подписание мирного договора между Арменией и Азербайджаном? — После совершенного в Европу визита примечательно заявление руководства Армении о российской миротворческой миссии. Фактически, весь мир против России, считает ее агрессором, а Армения говорит о миротворческой миссии России. Я еще год назад говорил, что с Николом Путин «поймал джекпот», теперь мы видим результаты. Что произойдет в будущем, во многом зависит от роли России в мире.
Вступят ли с ней в отношения могущественные державы или все сведется к уничтожению человечества и где-нибудь взорвётся атомная бомба? - В любом случае, мы на протяжении долгих лет видели, что здесь состояние мира России не выгодно, иначе, чем еще она может объяснить свое присутствие в этом регионе? — Конечно, вопрос носит провокационный характер. Сегодня очень сложно открыть второй фронт против России, особенно, если эти страны мусульманские. Первая ошибка России в том, что Турция стала мощной страной в регионе.
Турецкий фактор сейчас огромен в том смысле, что эта страна имеет самые мощные силы НАТО. Меня всегда удивляло, почему США и Франция так легко сдали свои позиции в карабахском конфликте и сегодня пожинают плоды этого. Но не стоит всегда смотреть на то, что делают другие, что мешало Армении все эти 20 лет признать независимость и присоединить Карабах? «Умом лукавые» никаких шагов не предпринимали, только грабили. — Сейчас на фоне заявления министра иностранных дел России в Армению прибывают французский и американский сопредседатели Минской группы.
Что это означает? — Конечно, они хотели бы, чтобы работа Минской группы была восстановлена. Франция точно хотела бы, а отношения США с Турцией носят несколько иной характер. Внешне они критикуют, но очень спокойно разрешают члену НАТО Турции применять оружие в Карабахе. Как вы объясните это преступное молчание? Но сегодня Лавров имеет право так говорить, потому что они смогли остановить войну. Зачастую я не согласен с заявлениями Лаврова, но факт в том, что именно Россия остановила войну, неважно какой ценой. 1in
Նշում աղբյուրի մասին
Дата прямо отображена в поисковой копии печатной версии; перепечатка Первого Информационного.