Կրոնը ոչնչացնում է հավատը
Религия уничтожает веру
Կարդալ հրատարակչի կայքումԱրհեստական բանականության օգնությամբ թարգմանություն։ Ստորև հասանելի է բնագիրը՝ համեմատության համար։
Առանց հավատքի և ազգային արժեքների՝ պետություններն իրենց ժողովուրդների հետ չեն գոյատևի։ Դա միայն ժամանակի հարց է։ — Արբակ Խաչատրյան
Պատմությունը, հավանաբար, գիտություններից ամենաանճշգրիտն է։ Մտածեք՝ հեռավոր անցյալի մասին տեղեկությունները քաղում ենք հին ձեռագրերից ու տարեգրություններից․ իրադարձությունների ժամանակագրությունը, ամենայն հավանականությամբ, ճիշտ է, բայց մնացած ամեն ինչ չի կարելի միանշանակ ընդունել։ Չէ՞ որ գրագիտության տիրապետում էին եզակի մարդիկ, և դրանք սովորաբար կառավարիչների մերձավորներն էին… Նույնիսկ հիմա քաղաքականության մի փոքր փոփոխությունից հետո պատմությունը նորից կվերագրեն։
Սակայն կան փաստեր՝ կապված քրիստոնեական պետությունների՝ Հայաստանի, Վրաստանի և այլոց հետ։ Քրիստոնեություն ընդունած շատ երկրներ դրանով արդարացրել են հետապնդումներն ու պատերազմները, օրինակ՝ խաչակրաց արշավանքները։ Առհասարակ հավատքի այդպիսի օգտագործումը հատուկ է բոլոր կրոններին․ այդպես ոչնչացվեց եգիպտական քաղաքակրթությունը, քրիստոնեությունն օգտագործելով՝ հրեաները ոչնչացրին Հռոմեական կայսրությունը։ Իսկ որքան մարդ է ոչնչացվել Վատիկանի հռչակած «Սուրբ» ինկվիզիցիայի ժամանակ կամ Իսպանիայի և Պորտուգալիայի գաղութներում, որտեղ քրիստոնեությունը բռնի էին տարածում… Իսկ հիմա՝ Հայաստանի մասին… Երկիրը, որը առաջինն էր դեռ IV դարում ընդունել քրիստոնեությունը, երբեք իր հավատքը չի օգտագործել ուրիշների տարածքները զավթելու կամ պատերազմներ սկսելու համար։
Ընդհակառակը՝ հայ ժողովուրդը միշտ հարկադրված է եղել պաշտպանվել և տառապել է իր հավատքի համար։ Հայաստանը բազմիցս նվաճվել և ազատագրվել է, բայց մարդիկ ավելի ամուր են համախմբվել Հայ առաքելական եկեղեցու շուրջ և նրա պատերի ներսում իրենց փրկությունն են գտել։ Հայերի ինքնությունը խորը և ամուր կապված է քրիստոնեության ու դրա արժեքների հետ։ Այսպես է գրված տարեգրության մեջ։ Բայց ինչո՞ւ այսպիսի պատմություն ու մշակույթ ունենալով՝ հայերը չկարողացան ամուր պետություն ստեղծել, պաշտպանել իրենց պետականությունը և տարածել իրենց ազգային արժեքները, մինչդեռ բարբարոսները կարողացան և բարգավաճում են։
Ինչո՞ւ Հայաստանը միշտ կախված է եղել որևէ խոշոր պետությունից։ Հետաքրքիր է, որ ԽՍՀՄ բոլոր 15 հանրապետությունների մեջ մեր սերունդը Հայաստանը հիշում է որպես բարգավաճ, հպարտ և ուժեղ։ Այն ամենը, ինչ այսօր գոյություն ունի Հայաստանում, մեր այդ կյանքի ժառանգությունն է՝ պետական լեզուն, իշխանության ինստիտուտները և այլն։ Չնայած Խորհրդային Միությանը՝ եկեղեցին մեր ժողովրդի ու պետության անբաժանելի մասն էր։ Հպարտանում էինք մեր մեծ գիտնականներով, մշակույթի գործիչներով, քաղաքական գործիչներով… Ամենակարևորը՝ հպարտանում էինք, որ հայ ենք։
Բայց այսօր ամեն ինչ փոխվել է՝ նախևառաջ արժեքները։ Կյանքի հիմքը դարձել է առևտուրը… Հեղինակությունները՝ առևտրականներն ու բանկիրները… Հերոս են հռչակվում նրանք, ովքեր ժամանակին հարկեր են վճարում… Ուրեմն այժմ հայերն իրենց ինքնությունը պե՞տք է կապեն հարկեր վճարելու հետ և դրանո՞վ հպարտանան։ Նույնիսկ եկեղեցին է իրեն վարկաբեկել՝ առևտրով է զբաղվել և նյութական շահի հետևից ընկել։ Բանը հասել է նրան, որ Հայ եկեղեցին բանկային քարտեր է գովազդում։ Հայաստանը կրկին պաշտպանվում է հարևան մահմեդական պետություններից, պետության ղեկավարը խաղաղություն է աղերսում, իսկ այդ պետությունների քաղաքացիները երկրում անշարժ գույք են գնում։
Եթե այսպես շարունակվի, վաղը հարկերը պարտաճանաչ վճարելու պատճառով հենց նրանք կդառնան ժամանակակից Հայաստանի հերոսները… (թեև այս վիճակում կասկածում եմ, որ երկիրը կշարունակի գոյություն ունենալ որպես ինքնիշխան պետություն)։
Կարծում եմ՝ եկեղեցին և հավատքը նույնական հասկացություններ չեն․ հավատքը փոխում է մարդկանց, իսկ եկեղեցին կարող է այդ հավատքը ոչնչացնել։ Հայոց Աբգար V թագավորը (որը պայքարում էր հռոմեական դրածո Մեհերդատի դեմ) առաջին հայ թագավորն էր, որ հավատաց Հիսուս Քրիստոսին և քրիստոնեական արժեքներին՝ սեր, ընտանիք, երեխաներ, ծնողներ… Նա քրիստոնեությունն ընդունեց ինքնուրույն և գիտակցաբար՝ ոչ թե որևէ մեկի պարտադրանքով կամ կյանքի սպառնալիքի պատճառով։ Հայաստանը ռիսկի դիմեց և դարձավ առաջին քրիստոնեական պետությունը՝ հիմնված հավատքի ու ազգային արժեքների վրա․ ստանձնեց այդ պատասխանատվությունը և դրսում ոչ ոքի բռնի քրիստոնեություն չպարտադրեց՝ ի տարբերություն նույն Իսպանիայի կամ Պորտուգալիայի… Ստացվում է՝ Հայաստանն իր հավատքով ինքնուրույն էր ընտրում զարգացման ուղին, այսինքն՝ ինքնաբավ էր, իսկ քրիստոնեությունը պաշտոնական կրոն ընդունելուց հետո ինչ-ինչ պատճառներով սկսեց թուլանալ… Շատ մեկնաբանություններ հանգում են նրան, որ Հայաստանը ստիպված էր մշտապես պաշտպանվել… Իսկ իմ կարծիքով՝ կրոնն է ոչնչացրել հավատքը։
Կրոնը մեր սերունդներին ներշնչում է, թե նրանք թույլ են ու անկարող, մինչդեռ հավատքը ոտքի է հանում՝ պայքարելու ազգային արժեքների, ընտանիքի և սիրո համար… Ուրեմն փոխենք մեր մոտեցումները… Դիմենք խոշոր պետություններին՝ առաջարկելով քրիստոնեության օրրան ճանաչել Էջմիածինը՝ արյունահեղությամբ, ինկվիզիցիայով, մանկապղծությամբ ու բանկերով հայտնի Վատիկանի փոխարեն։ Վաղը կարող է ուշ լինել․ դուք էլ կոչնչանաք… Առանց հավատքի ու ազգային արժեքների՝ պետություններն իրենց ժողովուրդների հետ չեն գոյատևի։ Դա միայն ժամանակի հարց է։
Գուցե արդեն եկել է ժամանակը, որ քրիստոնեության բոլոր ուղղությունները՝ կաթոլիկությունը, բողոքականությունը, ուղղափառությունը և այլն, մի կողմ թողնեն երկրորդական տարբերություններն ու միավորվեն։ Գուցե ժամանակն է, որ ամբողջ աշխարհում սփռված հայերը հիշեն իրենց արմատները և կանգնեն իսկական ինքնության ու հոգևոր արժեքների վերածննդի ճանապարհին։ Սուրբ Էջմիածինը մաքրեն անմաքուր ուժերից և այն վերածեն ամբողջ քրիստոնեության Համաշխարհային խորհրդանիշի։
Համեմատել բնագրի հետ · Русский
Без веры и национальных ценностей государства со своими народами не выживут. Это только вопрос времени. — Арбак Хачатрян
История, наверное, самая неточная из наук. Подумайте: о далеком прошлом мы черпаем информацию из древних манускриптов и летописей, хронология событий, скорее всего, верна, но все остальное нельзя принимать однозначно, ведь грамотой владели единицы, и это были, обычно, приближенные к правителям… даже сейчас — небольшое изменение в политике, и историю опять будут переписывать.
Однако, есть факты , связанные с христианскими государствами, Арменией , Грузией и т.д. Многие страны, некогда принявшие христианство, оправдывали им преследования и войны, например, Крестовые походы. Вообще, такое использование веры присуще всем религиям: так была уничтожена египетская цивилизация, используя христианство евреи уничтожили Римскую империю. А сколько уничтожено людей во времена «Святой» инквизиции, объявленной Ватиканом, или в колониях Испании и Португалии, где христианство распространяли насильственно..
А сейчас про Армению… Страна, первая принявшая христианство еще в IV веке, никогда не использовала свою веру для захвата чужих территорий и развязывания войн. Наоборот, армянский народ всегда вынужден был обороняться и страдал за свою веру. Не единожды Армению завоевывали и освобождали, но люди все сильнее сплачивались вокруг Армянской Апостольской Церкви, в ее стенах находили свое спасение. Самоидентичность армян глубоко и крепко связана с христианством и его ценностями. Так написано в летописи.
Но почему же, имея такую историю, культуру армяне не смогли создать крепкое государство, защитить свою государственность и распространять свои национальные ценности, а варвары смогли и процветают? Почему Армения всегда зависела от какого-то крупного государства? Интересно, что среди всех 15 республик СССР наше поколение помнит Армению как процветающую, гордую и сильную. Все, что сегодня существует в Армении — это наследие той нашей жизни: государственный язык, институты власти и т.д. Несмотря на Советский Союз, церковь была неотъемлемой частью нашего народа и государства.
Мы гордились своими великими учеными, деятелями культуры, политиками… Самое главное, мы гордились, что мы- армяне. Но сегодня все изменилось, в первую очередь — ценности. Основой жизни стала торговля…Авторитетами – торгаши и банкиры…Героями объявлены те, кто вовремя платит налоги… Что же армяне теперь должны связывать свою самоидентичность с уплатой налогов и гордиться этим? Даже церковь себя дискредитировала, занялась торговлей и погналась за материальной выгодой. Дошло до того, что Армянская церковь рекламирует банковские карты!
Армения вновь защищается от соседних мусульманских государств, глава государства вымаливает мир, а граждане этих государств скупают в стране недвижимость. Если так пойдет и дальше, то завтра из-за исправно выплачиваемых налогов именно они станут героями современной Армении …(хотя, при таких делах я сомневаюсь, что страна продолжит свое существование как суверенное государство).
Я считаю, что церковь и вера – не тождественные понятия; вера меняет людей, а церковь может эту веру уничтожить. Армянский Царь Абгар V (боролся против римского ставленника Мехердата) был первым армянским царем, уверовавшим в Иисуса Христа и христианские ценности (любовь, семья, дети, родители…), принявшим христианство самостоятельно, осознанно, не по чьему-то принуждению или из-за угрозы жизни. Армения рискнула и стала первым христианским государством, основанным на вере и национальных ценностях; она взвалила на себя эту ответственность и никому извне не навязывала христианство силой, в отличие от той же Испании или Португалии… Выходит, что Армения со своей верой самостоятельно выбирала свой путь развития, т.е. была самодостаточной, а с принятием христианства как официальной религии стала почему-то ослабевать… Многие толкования сводятся к тому, что Армения вынуждена была все время защищаться… А по-моему, религия уничтожила веру.
Религия внушает нашим поколениям, что они слабы и немощны, в то время как вера поднимает на борьбу за свои национальные ценности, за семью и любовь … Так , давайте поменяем наши подходы … Обратимся к крупным государствам с предложением признать Эчмиадзин колыбелью христианства вместо Ватикана, знаменитого кровопролитиями, инквизицией, педофилией и банками. Завтра может быть поздно, вы тоже уничтожитесь… Без веры и национальных ценностей государства со своими народами не выживут. Это только вопрос времени.
Может уже настало время всем христианским направлениям (католицизм, протестантизм, православие и т.д.) отбросить второстепенные расхождения и объединиться? Может пора армянам, разбросанным по всему миру, вспомнить о своих корнях и встать на путь возрождения истинной самоидентичности и духовных ценностей? Очистить Святой Эчмиадзин от нечистых сил и превратить его в Мировой Символ всего христианства.
Նշում աղբյուրի մասին
Publication date supplied by the personal archive; it may differ from the original publication date.