Arbak Khachatryan
In the news / 2013

How would Mossad deal with a Jew who stole money from Israel?

Ինչպե՞ս կվարվեր Մոսադը Իսրայելից գումար գողացած հրեայի հետ

AravotPublication date: 2013-08-14Original language: Հայերեն
Read on the publisher’s website

AI-assisted translation. The original article is available below for comparison.

Arbak Khachatryan’s appeal to Serzh Sargsyan: rid your circle of scum and empower young people.

“I am close to the president’s wife, I am his aunt’s son, the defence minister is my brother, his sister is my daughter-in-law: such attitudes broke a nation that had potential, was engaged in serious political struggle and could make the right decisions at the right time,” independent human rights advocate Arbak Khachatryan told Aravot, analysing Armenian-Russian relations in the contemporary period.

He says Armenian-Russian relations were initially strategic, but Armenian would-be politicians later turned them into personal ties to retain power. “Everything began resting on acquaintances, money replaced ideas and the system began falling apart.” He recalls bringing aid to Armenia in the early 90s, when a politician of the time proposed producing plastic bottles, saying it could bring huge sums. “Initially I found it bizarre, but then survival amid wartime struggle was the issue; later the race over whose child would live better produced the marketplace mentality that destroyed the country.

Imagine if, in Soviet times, the engineers, academics, doctors and other specialists we took pride in had depended on market owners. Now market owners stand beside the country’s masters. Once even people in the criminal world would have been ashamed to call these petty traders their friends. Everything is mixed together today; you cannot distinguish the clean from the dirty.”

He sees today’s treatment of migrants in Russia in this context. “Armenian-Russian relations would be good if Armenian citizens’ standard of living were the same in Armenia and Russia. Armenia had no strategic foundation to protect itself, so the system built on that temporary foundation is now crumbling. A person who served as Armenian president should have answered, together with his entire family, for selling even a single national asset. He should have been imprisoned for life. But Russian authorities must also act cautiously: raising an ethnic issue to defend their people’s interests and rights directly creates enemies for their own people.” He proposes that Russian authorities compare money stolen from Russia by illegal migrants with oil and gas money stolen from their own country by Russian oligarchs before drawing conclusions.

Incidentally, since 2006 Khachatryan has said in interviews that the state must sanction people who steal money from their own countries. Last year the State Duma already adopted such a bill.

“Serzh Sargsyan must clear his circle of wealthy men who earned vast sums in Russia by exploiting Armenians’ cheap labour and deceiving them, then bought Armenia. They, rather than Hrachya Harutyunyan, should be dressed in women’s gowns: they are the criminals. Nobody now recalls or discusses how they earned their money, although crime underlies it,” he says, expressing surprise that the Russian-Georgian war of 2008 taught our rulers no lesson. “That war cornered Armenia, as money began replacing political ideas, Armenia’s sole strength.

A country lacking mineral resources, oil or other wealth could not compete. Armenia’s economic destruction was very real then. The few wealthy people’s property rests on paper pyramids. If another country wanted to strike Armenia, they would immediately become prisoners and lose all their property; it could in no way benefit the country. The main absurdity is that even afterward the authorities continued substituting the economic strength of a few individuals for Armenia’s economic strength.”

He believes the potential inherited from Soviet times, founded on ideas and education, helped Armenia survive these 20 years. “But that generation is spiritually broken and can no longer fight. It is very hard to assemble a force capable of advancing through ideas today, because earning money underlies everything. Our generation proved powerless: most who reached leadership became corrupt. But now we have seen young people’s strength for the first time. Let us not ask whose money, what circumstances, what reasons and how brought it into being.

The difference between our generation and the young is that today’s generation is very hard to buy. A trader or market owner may give a young person money, but touch his honour and he is ready to strike. Yet in Armenia’s present circumstances, with external and internal challenges, it is difficult for young people to fight the rotten system. Betting everything on them would be utopian. They will be placed in circumstances where we may lose Armenia sooner than they succeed.”

In the search between the European and Eurasian unions, Khachatryan considers the greatest danger to be everything again resting on personal relationships. “That means setting the country back another 20 years. While lies remain, everyone flees Armenia, the economy no longer exists, yet everybody votes for the president and ruling party, this swamp will not disappear. Small countries’ presidents never understood that a country is strong when its people are wealthy and strong.”

He therefore calls on Armenian President Serzh Sargsyan to reconsider his approaches. “Young people, spiritually cleaner and stronger, must be given a way forward. The blows will be so strong that no other options remain. I would not want the Armenian president in Gaddafi’s, Mubarak’s or Saddam’s position. I recall their final speeches: until their last days they too believed ‘there is no problem,’ that they were acting for the people. God forbid Armenia sees the same developments. I urge the president to rid himself of the scum beside him and empower the young. They must receive independent, clean funding that depends on no oligarch, individual or alignment with another country, and study abroad to fight for their homeland on equal terms in international bodies.

This is the sole condition for creating a new political force of a new quality. Given the country’s grave present situation, it must happen very quickly. A healthy force must stand beside the president. If Armenia’s president can recognize and achieve this today, he will truly enter history. The political mistakes of these 20 years must be exposed, discussions held and the politicians who made them held accountable, so those emigrating, hunger-striking or demonstrating against price increases can be sure cleansing is underway. It is better to create a new, young and clean force in Armenia that can also demand and recover the country’s plundered money than to do so through international sanctions.”

He believes these young people must devise the mechanisms: simultaneous demonstrations in Armenia and abroad, public condemnation of those families’ members, and pressure on countries where Armenia’s stolen wealth has settled to check its origins and return it. “Everyone must understand that powerful countries’ economies cannot be strengthened with money stolen from small countries. I very much doubt a Jew could steal wealth from Israel and build a palace elsewhere. State security services would make his life hell. Yet Armenians regard stealing money from their country as a sign of greatness and strength.”

He understands many will smirk and dismiss his words as impracticable, but believes there is no alternative. “When a few people gather in Baden-Baden or the presidential administration and say ‘No problem, boss,’ the president must think and realize there are problems, and their solutions are immensely difficult, almost impossible. Everything human is natural; one need not give up entertainment. But if a politician earns money through entertainment establishments in another country, that deprives his country of strategic directions. To err is human too, and abandoning an error is no disgrace.”

Nelli GRIGORYAN

Aravot daily

Compare with the original text · Հայերեն

Արբակ Խաչատրյանի կոչը՝ Սերժ Սարգսյանին. մաքրվեք Ձեր կողքի տականքներից ու ուժ տվեք երիտասարդներին

«Ես նախագահի կնոջ հետ եմ մոտ, ես մորքուրի տղայի, պաշտպանության նախարարն իմ ախպերն ա, նրա քույրն իմ հարսն ա եւ նմանատիպ մոտեցումները կոտրեցին մի ազգին, որը պոտենցիալ ուներ, լուրջ քաղաքական պայքար էր տանում եւ ի զորու էր ճիշտ ժամանակին ճիշտ որոշումներ կայացնել»,- «Առավոտի» հետ զրույցում վերլուծելով հայ-ռուսական նորագույն շրջանի հարաբերությունները՝ ասաց անկախ իրավապաշտպան Արբակ Խաչատրյանը:

Ըստ նրա՝ Հայաստան-Ռուսաստան հարաբերությունները սկզբում ստրատեգիական էին, որը հետագայում հայ վայ քաղաքական դեմքերը վերածեցին անձնականի, որպեսզի իրենք մնան իշխանության. «Ամեն ինչ սկսվեց հենվել ծանոթի վրա, գաղափարներին սկսեցին փոխարինել գումարները, համակարգը սկսեց քանդվել»: Խաչատրյանը հիշում է մի դեպք՝ 90-ականների սկզբին, երբ Հայաստանին օգնություն էր բերել, ժամանակի քաղաքական այրերից մեկն առաջարկել է պլաստիկ շշերի արտադրություն հիմնել՝ ասելով, որ դա հսկայական գումարներ կարող է բերել. «Սկզբում դա ինձ վայրի թվաց, բայց հետո պատերազմական իրավիճակում գտնվող պայքարում գոյատեւելու խնդիր կար, ավելի ուշ՝ ում երեխան ավելի լավ կապրի մրցավազքը առաջ բերեց բազարային մտածողություն, ինչը քանդեց երկիրը: Պատկերացնո՞ւմ եք՝ եթե ԽՍՀՄ-ի տարիներին ինժեները, ակադեմիկը, բժիշկը եւ այլ մասնագետներ, որոնցով հպարտանում էինք, կախված լինեին բազարի տերերից: Հիմա բազարի տերերը կանգնած են երկրի տերերի կողքին: Ժամանակին անգամ հանցագործ կյանքի մարդիկ կամաչեին այդ չարչիներին իրենց ընկեր համարել: Այսօր բոլորը խառնվել են իրար, չես հասկանում՝ որն է մաքուրը, որը՝ կեղտը»:

Այն, ինչ այսօր կատարվում է ՌԴ-ում միգրանտների նկատմամբ, մեր զրուցակիցը հենց այս համատեքստում է դիտարկում՝ հավելելով. «Հայ-ռուսական հարաբերությունները կլինեին լավ, եթե եւ ՀՀ-ում, եւ ՌԴ-ում հայ քաղաքացու ապրելակերպը միեւնույն մակարդակն ունենար: Քանի որ Հայաստանը որեւէ ռազմավարական հիմք չուներ՝ պաշտպանվելու համար, հիմա այդ ժամանակավոր հիմքի վրա դրված համակարգը սկսում է քանդվել: Հայաստանում նախագահի պաշտոն զբաղեցրած մարդը գեթ մեկ ազգային հարստություն վաճառելու համար պետք է պատասխան տար՝ ամբողջ ընտանիքով: Նրան ցմահ պետք էր բանտարկել: Բայց նաեւ ՌԴ իշխանությունները պետք է իրենց քայլերում զգուշավոր լինեն, քանի որ իրենց ժողովրդի շահը եւ իրավունքը պաշտպանելու համար եթե ազգային հարց են առաջ բերում, ուղղակիորեն թշնամիներ են ձեռք բերում իրենց ժողովրդի համար»: Նա ՌԴ իշխանություններին առաջարկում է համեմատել այն գումարները, որոնք ՌԴ-ից գողանում են անօրինական միգրանտները, եւ նավթային ու գազային այն գումարները, որոնք ռուս օլիգարխներն են գողացել սեփական երկրից, նոր հետեւություններ անել:

Ի դեպ, սեփական երկրներից գումար գողացած մարդկանց դեմ պետության կողմից սանկցիաների կիրառման անհրաժեշտության մասին Խաչատրյանը դեռ 2006 թվականից է ասել տարբեր հարցազրույցներում, իսկ անցյալ տարի Պետդուման արդեն նման օրինագիծ ընդունեց:

«Սերժ Սարգսյանը պետք է իր շրջապատը մաքրի այն հարուստներից, ովքեր ՌԴ-ում մեծ գումարներ են վաստակել հայերին էժան աշխատեցնելով ու խաբելով, հետո էլ առել են Հայաստանը: Հրաչյա Հարությունյանի փոխարեն նրանց պետք է կանացի խալաթ հագցնել, նրանք են հանցագործները: Ոչ ոք հիմա չի հիշում ու չի խոսում այն մասին, թե այդ մարդիկ ինչ կերպ են գումարներ աշխատել, մինչդեռ նրանց աշխատած գումարների հիմքում հենց հանցագործությունն է»,- ասում է մեր զրուցակիցը՝ իր զարմանքը արտահայտելով, որ 2008-ին ռուս-վրացական պատերազմը դաս չեղավ մեր իշխանավորների համար.

«Այդ պատերազմը Հայաստանին մղեց անկյուն, քանի որ քաղաքական գաղափարները, որը Հայաստանի միակ հզորությունն էր, սկսեցին փոխարինել փողով: Իսկ այն երկիրը, որը չուներ ընդերք, նավթ կամ այլ հարստություն, չէր կարող մրցունակ լինել: Հայաստանի տնտեսական կործանումն այդ ժամանակ շատ իրական էր: Այն մի քանի մարդիկ, ովքեր փողատերեր են, նրանց ունեցվածքը հիմնված է թղթե բուրգերի վրա, ու եթե որեւէ մի այլ երկիր ցանկանա Հայաստանին հարվածել, այդ մարդիկ միանգամից կալանավոր կդառնան՝ կկորցնեն իրենց ամբողջ ունեցվածքը, այն որեւէ կերպ չի կարող երկրին օգտակար լինել: Հիմնական աբսուրդն այն է, որ անգամ այդ իրավիճակից հետո ՀՀ իշխանությունները շարունակեցին Հայաստանի տնտեսական հզորությունները փոխարինել մի քանի մարդկանց տնտեսական հզորությամբ»:

Մեր զրուցակիցը գտնում է, որ այս 20 տարիներին Հայաստանին օգնեց գոյատեւել դեռ խորհրդային տարիներից մնացած պոտենցիալը, որի հիմքը գաղափարն ու կրթությունն էր. «Բայց այդ սերունդն արդեն հոգեպես ջարդված է, արդեն չի կարող պայքար տանել: Այսօր շատ դժվար է հավաքել այն ուժը, որը գաղափարապես կարող է առաջ գնալ, քանի որ ամեն ինչի հիմքում այսօր գումար աշխատելն է: Մեր սերունդն ապացուցեց, որ ուժ չունի, այդ սերնդից ով եկավ ղեկավարության, մեծամասնությունը փչացավ: Բայց հիմա մենք առաջին անգամ տեսանք երիտասարդության ուժը. եկեք հարց չտանք՝ ո՞ւմ փողերով, ի՞նչ վիճակով, ի՞նչ պատճառով, ինչպե՞ս ստեղծվեց: Մեր սերնդի եւ երիտասարդների տարբերությունն այն է, որ այսօրվա սերնդին փողով առնելը շատ դժվար է: Որեւէ չարչի կամ բազարի տեր այսօր կարող է երիտասարդին գումար տալ, բայց հենց նրա թասիբին կպավ՝ նա պատրաստ է հարվածելու: Բայց Հայաստանի այս վիճակում, արտաքին ու ներքին մարտահրավերների պարագայում բարդ է, որ երիտասարդությունը պայքար տանի Հայաստանում առկա նեխած համակարգի դեմ: Ամբողջ խաղադրույքը եթե մենք դնենք այդ երիտասարդների վրա, դա կլինի ուտոպիստական: Նրանց այն վիճակների մեջ կդնեն, որ ավելի շուտ կարող է Հայաստանը կորցնենք, քան նրանք հաջողության հասնեն»:

Այս իրավիճակում՝ Եվրոպակա՞ն, թե՞ Եվրասիական միություն փնտրտուքներում Արբակ Խաչատրյանն ամենամեծ վտանգը համարում է այն, որ ամեն ինչ դարձյալ գնա անձնական հարաբերությունների վրա. «Դա նշանակում է եւս 20 տարով ետ գցել երկիրը: Քանի դեռ սուտը չի վերանում Հայաստանից, քանի դեռ Հայաստանից բոլորը փախչում են, տնտեսություն արդեն ընդհանրապես գոյություն չունի, բայց բոլորը ձայները տալիս են երկրի նախագահին ու իշխող կուսակցությանը՝ այս ճահիճը չի վերանա: Փոքր երկրների նախագահներն այդպես էլ չհասկացան, որ երկիրը հզոր է, եթե ժողովուրդն է հարուստ ու հզոր»:

Այս իրավիճակում մեր զրուցակիցը կոչ է անում ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանին՝ վերանայել իր մոտեցումները. «Երիտասարդներին, որոնք հոգեպես ավելի մաքուր ու հզոր են, պետք է ճանապարհ տալ: Հարվածներն այնքան ուժեղ են լինելու, որ այլեւս այլ տարբերակներ չկան: Ես չէի ցանկանա, որ ՀՀ նախագահը հայտնվեր Քադաֆիի, Մուբարաքի, Սադամի տեղում. երբ ես հիշում եմ նրանց վերջին ելույթները, մինչեւ վերջին օրերը նրանք էլ համոզված էին, որ «հարց չկա», որ իրենք ժողովրդի համար են: Աստված մի արասցե, եթե Հայաստանում նույն զարգացումները լինեն: Նախագահին հորդորում եմ մաքրվել իր կողքի տականքներից ու ուժ տալ երիտասարդներին: Նրանք պետք է ստանան անկախ, մաքուր գումարներ, որոնք կախված չեն լինի որեւէ օլիգարխից, որեւէ անձից, այլ երկրի ուղղությունից, ու սովորեն դրսում, միջազգային ատյաններում հավասար պայքարել իրենց հայրենիքի համար:

Դա միակ պայմանն է, որով ստեղծվում է նոր ու նոր որակի քաղաքական ուժ: Ելնելով երկրի արդի ծանր վիճակից՝ դա պետք է շատ արագ կատարվի: Նախագահի կողքը պետք է լինի առողջ ուժ: Եթե ՀՀ նախագահը այսօր կարողացավ դա տեսնել ու կատարել, նա իսկապես կմնա պատմության մեջ: Պետք է անպայման բացել այս 20 տարիների թույլ տված քաղաքական սխալները, քննարկումներ պետք է լինեն, պատասխանատվության պետք է կանչվեն սխալներ գործած քաղաքական այրերը, որ այն մարդիկ, ովքեր այսօր արտագաղթում են, հացադուլի են նստում, թանկացումների դեմ ցույցի են դուրս գալիս, համոզված լինեն, որ մաքրման գործընթաց է գնում: Ավելի լավ է Հայաստանում ստեղծվի նոր ուժ՝ երիտասարդ ու մաքուր, որը նաեւ կարողանա ետ պահանջել ու ետ բերել երկրից թալանված գումարները, քան դա արվի միջազգային սանկցիաներով»:

Մեր զրուցակցի համոզմամբ՝ այդ երիտասարդներն էլ պետք է մշակեն այն մեխանիզմները, որոնցով դա հնարավոր է՝ միաժամանակյա ցույցեր եւ Հայաստանում եւ արտերկրներում, տվյալ ընտանիքների անդամների պախարակում, ստիպել այն երկրներին, որտեղ «հանգրվանել» է Հայաստանից գողացված հարստությունը, ստուգել սկզբնաղբյուրները ետ ուղարկել դրանք. «Բոլորը պետք է հասկանան, որ փոքր երկրներից գողացած փողերով հզոր երկրների տնտեսությունները չի կարելի ամրացնել: Ես խիստ կասկածում եմ, որ մի հրեա Իսրայելից կարողանար հարստություն գողանալ եւ որեւէ երկրում դղյակ կառուցեր: Պետական անվտանգության ծառայություններն այն օրը կգցեին նրան, որ Աստված հեռուն տանի: Մինչդեռ հայերը երկրից փող գողանալը համարում են մեծության ու հզորության նշան»:

Մեր զրուցակիցը հասկանում է, որ իր ասածները շատերը քմծիծաղով կընդունեն, կասեն, որ դրանք անիրագործելի բաներ են, բայց համոզված է՝ այլընտրանք չկա. «Բադեն-Բադենում կամ նախագահական ապարատում, որ մի քանի հոգին հավաքվում են ու ասում են՝ հարց չկա, շեֆ, նախագահը պետք է մտածի ու հասկանա, որ լրիվ հարց ա, ու դրանց լուծումներն ահռելի ծանր են, համարյա անլուծելի: Ամեն ինչն էլ մարդու համար է, զվարճանքներից հրաժարվել պետք չէ, բայց եթե քաղաքական դեմքն այլ երկրում զվարճանքի օբյեկտների միջոցով գումարներ է աշխատում, դա երկրին զրկում է ստրատեգիական ուղղություններից: Սխալվելն էլ է մարդու համար, ու սխալից ետ կանգնելն ամոթ չէ»:

Նելլի ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ

«Առավոտ» oրաթերթ

Source note

Publication date displayed in the publisher's Arbak Khachatryan tag index.