On the threshold of regional change
Տարածաշրջանային փոփոխությունների շեմին
Read on the publisher’s websiteAI-assisted translation. The original article is available below for comparison.
How to escape the impasse: visions and programmes for Armenian-Georgian cooperation
— Armenia faces an extraordinary situation. On one side of the barricade are the authorities who led it to a disgraceful defeat and signed an act of capitulation; on the other are former officials accused of plunder, corruption, and societal degradation. How can this situation be overcome?
Arbak KHACHATRYAN (political analyst, honorary president of the Federation of Armenian Intellectuals)
— In my view, the main issue is not the plunder or the money pocketed, but a peddler’s mentality and an irreversibly degraded value system. Can you imagine what a disaster the usurers have become for the country, turning thousands into wanderers, depriving them of their homes and completely impoverishing them? Their unrestrained conduct and the atmosphere of impunity they created helped form a servile environment of people “bending double” and crawling before their masters. We are now reaping its fruits.
You could find many flaws in the USSR, but people were never evicted for money and thrown into the street with nursing infants. The former leaders behaved toward Armenia’s residents like the worst raiders, and memories of them remain fresh. This explains the change of power in 2018 and the rejection of their return even under today’s extremely difficult conditions. For the current authorities, who signed a capitulation document after bitter defeat in war, retaining the levers of government at any cost has become a matter of life and death: they must answer to the families of the dead and missing.
The current authorities are ready to do anything to remain in power. I would not be surprised if, to prolong their lives, they began distributing substantial sums to security personnel and, when necessary, ordering them to attack the parents of the dead. I also do not rule out an appeal to Russia. If this continues, there will be killings. The current government, as well as Azerbaijan and Turkey, may soon ask Russia to bring Russian troops into Armenia. The country is in mourning, yet the current authorities remain in power because, I repeat, the former ones are regarded as more dangerous.
In my opinion, the only force that can keep the current authorities in place is Russian troops, who will actually arrive under the pretext of stopping a civil war. If war begins, it will be the end of the Caucasus. Do you think the Russian peacekeepers in Artsakh, the 102nd military base in Gyumri, and Russian control of the Armenian-Turkish border are coincidences?..
This is now an accomplished fact: essentially a merchant, Trump came to power without understanding politics and contributed to worldwide chaos, which also affected our region’s countries. The two Christian countries entered a zone of instability; moreover, Armenia found itself in a war unprecedented to this day. I blame both the Russians and Americans. Unfortunately, Russian efforts themselves made Erdoğan, who lacked influence even within his own country, extremely aggressive, sticking his nose into regional affairs. Turkey’s appetite is now growing, and it is becoming more ambitious. As for the question put to me about escaping the present situation, my colleague will explain our vision in greater detail.
Gagik MANASYAN (president of the Federation of Armenian Intellectuals)
— To escape our country’s situation, the Federation of Armenian Intellectuals proposes a new governing model anchored in justice and excluding the existence of a parliament. Many ask how we envision a country without a functioning parliament. I would counter by asking: what reputation do the current and former parliamentary deputies have among the public, and what useful results have they produced?
Is a body effective when it has served only the ruling regime’s interests for years, while the Constitution and laws were written to one person’s order—the country’s leader? We propose replacing parliament with a Council of Justice composed of Armenians worldwide. Its members would represent compatriots in Armenia and the diaspora and determine the legality and fairness of laws being adopted. Again, the way out is to launch a new governing model that expands institutions guided by justice. In the present regional situation, our federation attaches great importance to cooperation with our Georgian partners. The danger threatening the two Christian countries compels us to face these challenges together. We prefer concrete action to empty, bombastic, jingoistic declarations.
Alexander GVARISHVILI (chairman of the board of Georgia’s associations of intellectual-property owners)
— Mr. Gvarishvili, in these complex geopolitical and regional circumstances, how do you see the future of vulnerable Armenia and Georgia? What could further strengthening and developing Armenian-Georgian relations offer both countries to escape this situation with minimal losses?
— Our geopolitical position is very distinctive. Armenia and Georgia, situated at an exceptionally complex crossroads, face similar challenges. That has always been so and remains true today. They can be considered Christianity’s border zone, the Christian world’s last stronghold and border guard in the region. I am convinced that, as many countries seek to unite and create political bodies, common airspace, and a common currency, the imperative to preserve our national interests also requires us to consider pooling our forces and confronting threats together. If we, representatives of two small Christian states, cannot recognize this and unite, we are doomed. Separately, we will be destroyed; uniting is the only path to salvation. Such a union will, of course, have many opponents because it benefits nobody but us.
We must overcome every difficulty and, stopping at nothing, create an Armenian-Georgian union, a common economy, and a common defence. Under these conditions it is also important that centuries-old friends live without borders.
— Have I understood correctly? You mean not just deepening Armenian-Georgian spiritual and cultural ties and establishing joint cultural bodies, but political ties too: a distinctive political union, jointly creating an Armenian-Georgian political system or confederation?
— Yes. If the European Union can exist, why could a similar union not exist in our region? A Caucasian Union of Christian States, for instance; I give that as an example. We could start with an Armenian-Georgian union, with prospects for later expansion. But I repeat: if we cannot unite and pool our strength, we will be swallowed up very quickly.
Prepared by Nelli GRIGORYAN
Aravot daily newspaper, 27.02.2021
Compare with the original text · Հայերեն
Ինչպե՞ս դուրս գալ ստեղծված փակուղուց, Հայաստան-Վրաստան համատեղ գործակցության տեսլականներն ու ծրագրերը
– Հայաստանում արտառոց իրավիճակ է ստեղծվել. բարիկադի մի կողմում խայտառակ պարտության հասցրած եւ կապիտուլյացիայի ակտ ստորագրած իշխանությունն է, մյուս կողմում` նախկին իշխանավորներ, որոնց վերագրվում է թալան, կոռուպցիա, հասարակության դեգրադացում: Ինչպե՞ս դուրս գալ ստեղծված իրավիճակից:
Արբակ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ (քաղաքական վերլուծաբան, «Հայ մտավորականների ֆեդերացիայի» պատվավոր նախագահ)
– Ըստ իս, գլխավորը ոչ թե իրականացված թալանն է, գրպանած գումարը, այլ փերեզակին պատշաճող մտածելակերպն ու անդառնալիորեն դեգրադացված արժեհամակարգը։ Պատկերացնո՞ւմ եք, թե ինչ աղետ են դարձել երկրի համար՝ հազարավոր մարդկանց աստանդական դարձրած, տուն-տեղից զրկած, հիմնովին ունեզրկած վաշխառուները: Վերջիններիս սանձարձակ պահվածքն ու ձեւավորած անպատժելիության մթնոլորտն էլ նպաստել են ստրկամտության, «երկտակվողների»՝ տերերի առաջ սողացողների միջավայրի ձեւավորմանը, որի պտուղներն այժմ քաղում ենք:
Գիտեք, ԽՍՀՄ օրոք շատ թերություններ կարելի էր գտնել, սակայն գումարի համար երբեւէ մարդուն տանից չէին հանում ու ծծկեր երեխաների հետ փողոց շպրտում։ Հարկ է ընդունել, որ նախկինները հայաստանաբնակների հանդեպ իրենց պահել են վերջին ասպատակի պես, այդ իսկ պատճառով էլ դեռեւս թարմ են նրանց մասին հիշողությունները: 2018-ի իշխանափոխությունն ու ներկայիս՝ ծայրահեղ ծանր պայմաններում անգամ նրանց վերադարձը մերժող մոտեցումը հենց սրանով է պայմանավորված: Իսկ ներկա՝ պատերազմում կրած դառը պարտությունից հետո կապիտուլյացիոն փաստաթուղթ ստորագրած իշխանությունների համար էլ երկրի ղեկավարման լծակներն ամեն գնով իրենց ձեռքին պահելը դարձել է կյանքի եւ մահվան խնդիր, քանի որ նրանք պետք է պատասխան տան զոհվածների ու անհետ կորածների ընտանիքներին:
Այսօրվա իշխանությունները պատրաստ են ամեն ինչ անել՝ իշխանության ղեկին մնալու համար: Ամենեւին էլ չեմ զարմանա, եթե նրանք, իրենց կյանքը երկարաձգելու համար, ուժային կառույցների ներկայացուցիչներին սկսեն պատկառելի գումարներ բաժանել՝ հարկ եղած դեպքում նրանց հրահանգելով հարձակվել զոհվածների ծնողների վրա: Չեմ բացառում նաեւ Ռուսաստանին դիմելու տարբերակը: Եթե այսպես շարունակվի, կլինեն սպանություններ: Հնարավոր է, որ շուտով ներկա կառավարությունը, ինչպես նաեւ Ադրբեջանն ու Թուրքիան դիմեն ՌԴ-ին, որպեսզի վերջինս ռուսական զորք մտցնի Հայաստան: Երկիրը սգի մեջ է, իսկ ներկա իշխանությունները շարունակում են մնալ իշխանության ղեկին, քանի որ, նորից եմ կրկնում, նախկիններն ավելի վտանգավոր են դիտարկվում։
Ըստ իս, միակ ուժը, որ այսօր կարող է պահել ներկաներին, ռուսական զորքն է, որն իրականում գալու է քաղաքացիական պատերազմը կանգնեցնելու պատրվակով։ Իսկ եթե սկսվի պատերազմը, դա Կովկասի վերջը կլինի։ Ի՞նչ եք կարծում, ռուս խաղաղապահների ներկայությունը Արցախում, Գյումրիում տեղակայված 102-րդ ռազմաբազան, հայ-թուրքական սահմանի վերահսկումը ռուսների կողմից պատահակա՞ն են…
Այսօր այլեւս կատարված փաստ է. էությամբ առեւտրական Թրամփը գալով իշխանության ու գլուխ չհանելով քաղաքականությունից, նպաստեց աշխարհում ստեղծված քաոսին, որից անմասն չմնացին նաեւ մեր տարածաշրջանի երկրները: Քրիստոնեական երկու երկրները հայտնվեցին անկայունության գոտում, ավելին՝ Հայաստանը հայտնվեց առ այսօր նախադեպը չունեցող պատերազմում: Սրա համար ես մեղադրում եմ թե ռուսներին եւ թե ամերիկացիներին: Ցավոք սրտի, հենց ռուսների գործադրած ջանքերի շնորհիվ անգամ իր երկրի ներսում ազդեցություն չունեցող Էրդողանը դարձավ խիստ ագրեսիվ՝ քիթը խոթելով տարածաշրջանի գործերի մեջ: Ու այժմ՝ Թուրքիայի ախորժակը գնալով բացվում է, նա դառնում է ավելի հավակնոտ: Իսկ ինչ վերաբերում է ներկա իրավիճակից դուրս գալու ինձ ուղղված հարցին, ապա այդ մասին մեր տեսլականը առավել մանրամասն կներկայացնի իմ գործընկերը:
Գագիկ ՄԱՆԱՍՅԱՆ (Հայ մտավորականների ֆեդերացիայի նախագահ)
– Մեր երկրում ստեղծված իրավիճակից դուրս գալու համար «Հայ մտավորականների ֆեդերացիան» առաջարկում է արդարության հիման վրա խարսխված կառավարման նոր մոդել, որը բացառում է խորհրդարանի գոյությունը: Շատերը մեզ հարց են ուղղում, թե ինչպես են պատկերացնում երկիրը առանց խորհրդարանի գործունեության: Հարց ուղղողներին ուզում եմ հակադարձել. մինչ օրս գործած ներկա եւ նախկին գումարումների պատգամավորները ի՞նչ համբավ ունեն հանրության շրջանում, որն է եղել վերջիններիս օգտակար գործողության գործակիցը:
Արդյունավե՞տ է, արդյոք, այն կառույցի գործունեությունը, որը երկար տարիներ սպասարկել է միայն իշխող ռեժիմի շահերը, իսկ Սահմանադրությունն ու օրենքներն էլ գրվել են մեկ անձի՝ երկրի ղեկավարի պատվերով: Մենք առաջարկում ենք խորհրդարանի փոխարեն ստեղծել աշխարհասփյուռ հայերից կազմված Արդարության խորհուրդ, որի անդամները կներկայացնեն Հայաստանում եւ սփյուռքում բնակվող մեր հայրենակիցների շահերը եւ կորոշեն ընդունվող օրենքների օրինականությունն ու արդարությունը: Նորից կրկնեմ. ստեղծված իրավիճակից դուրս գալու ելքը կառավարման մոդելի նոր գործարկումն է, որը կնպաստի արդարության սկզբունքով առաջնորդվող ինստիտուտների ընդլայնմանը: Տարածաշրջանում ստեղծված իրավիճակում մեր ֆեդերացիան խիստ կարեւորում է Վրաստանի մեր գործընկերների հետ գործակցությունը: Քրիստոնյա երկու երկրներին սպառնացող վտանգը հարկադրում է նետված մարտահրավերներին դիմակայել համատեղ ուժերով: Սնամեջ ու պաթետիկ՝ ուռա-հայրենասիրական հայտարարությունների փոխարեն մենք նախընտրում ենք կոնկրետ գործողությունները:
Ալեքսանդր ԳՎԱՐԻՇՎԻԼԻ (Վրաստանի մտավոր սեփականատերերի ասոցիացիաների վարչության նախագահ)
– Պարոն Գվարիշվիլի, աշխարհաքաղաքական եւ տարածաշրջանային այս բարդ իրողությունների պայմաններում Դուք ինչպե՞ս եք տեսնում խոցելի իրավիճակում հայտնված Հայաստանի ու Վրաստանի ապագան: Ի՞նչ կարող է տալ հայ-վրացական հարաբերությունների հետագա ամրապնդումն ու զարգացումը երկու երկրներին` այս իրավիճակից նվազագույն կորուստներով դուրս գալու համար։
– Հարկ է ընդունել, որ մեր զբաղեցրած աշխարհաքաղաքական տեղը շատ յուրահատուկ է: Չափազանց բարդ հանգույցում գտնվող Հայաստանին եւ Վրաստանին՝ նույնաբովանդակ մարտահրավերներ են ներկայանում: Դա է եղել միշտ, ու այդպիսին էլ մնացել է նաեւ մեր օրերում։ Կարելի է համարել, որ Հայաստանն ու Վրաստանը քրիստոնեության սահմանային գոտին են, քրիստոնեական աշխարհի վերջին հենարանը, սահմանապահը տարածաշրջանում: Այն համոզմանն եմ, որ ստեղծված իրավիճակում, երբ շատ երկրներ փորձում են միավորվել եւ քաղաքական կառույցներ, միասնական օդային տարածք, միասնական արժույթ ստեղծել, մեր ազգային շահերը պահելու հրամայականն էլ մեզ հարկադրում է մտածել ուժերը մեկտեղելու եւ վտանգներին միասնաբար դիմակայելու անհրաժեշտության մասին: Եթե մենք՝ քրիստոնեական երկու փոքրիկ պետությունների ներկայացուցիչներս չկարողանանք սա գիտակցել ու միավորվել, ուրեմն դատապարտված ենք։
Առանձին-առանձին մեզ կոչնչացնեն, դա է փրկության միակ ելքը։ Իհարկե, նման միավորումը կունենա նաեւ շատ հակառակորդներ, որովհետեւ դա ոչ մեկին ձեռնտու չէ, մեզանից բացի։
Բայց մենք պետք է հաղթահարենք ամեն տիպի դժվարություններ եւ ոչնչի առաջ կանգ չառնելով ստեղծենք հայ-վրացական միություն, միասնական տնտեսություն, միասնական պաշտպանություն: Նաեւ կարեւոր է, որպեսզի ստեղծված պայմաններում դարավոր բարեկամներն ապրեն առանց սահմանների։
– Ես Ձեզ ճի՞շտ հասկացա, Դուք խոսում եք ոչ միայն հայ-վրացական հոգեւոր, մշակութային կապերի խորացման եւ մշակութային համատեղ կառույցների հիմնման, այլեւ քաղաքական կապերի, իր տեսակի մեջ յուրահատուկ քաղաքական միավորում, համատեղ ուժերով հայ-վրացական քաղաքական համակարգ կամ կոնֆեդերացիա ստեղծելու մասին։
– Այո՛, տեսեք: Եթե կարող է գոյություն ոնենալ Եվրամիությունը, ինչո՞ւ չի կարող գոյություն ունենալ, օրինակ, նմանատիպ մի միություն նաեւ մեր տարածաշրջանում: Ասենք՝ Քրիստոնեական պետությունների կովկասյան միություն, սա որպես օրինակ եմ ասում։ Մենք կարող ենք սկսել հայ-վրացական միությամբ, հետագայում նաեւ ընդլայնվելու հեռանկարով: Բայց նորից եմ ուզում կրկնել. եթե մենք չկարողանանք միավորվել, մեկտեղել մեր ուժերը, մեզ կուլ կտան ու շատ արագ:
Պատրաստեց Նելլի ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԸ
«Առավոտ» օրաթերթ 27.02.2021