Как бы трудно тебе ни было, стены своего дома не продашь, а мы тридцать лет продавали их России — Арбак Хачатрян
Ինչքան էլ նեղը լինես՝ տանդ պատերը չես վաճառի, իսկ մենք 30 տարի վաճառել ենք Ռուսաստանին. Արբակ Խաչատրյան
Читать на сайте издателяПеревод с помощью ИИ. Ниже доступен оригинал для сравнения.
Собеседник «Первого информационного» — эксперт Арбак Хачатрян.
— Господин Хачатрян, уже несколько дней активно обсуждается заявление посла Беларуси о том, что Союзному государству не хватает третьей страны и что «армянские братья» его в этом поддерживают. Кто эти братья и какие опасности вообще содержит этот тезис?
— Я вообще считаю обсуждение этой темы несвоевременным, потому что сейчас перед нами стоят гораздо более сложные проблемы. Я также думаю, что подобные темы намеренно вбрасывают, чтобы отвлечь от главного вопроса. Мир стоит перед угрозой исчезновения, если будет применено ядерное оружие. В Союзном государстве уже нет смысла: посмотрите на проблемы России, о каком союзе идет речь? Если сейчас власти Армении из страха потерять власть даже примут такое решение, на фоне глобальных проблем оно займет очень небольшое место. Мир не разделен: создавай что хочешь и с кем хочешь. Пока не произойдет нового раздела мира, войны будут продолжаться. А новый раздел произойдет после ядерного взрыва. Основой же должно быть то, чтобы маленькие страны имели свой язык, культуру и самостоятельность.
Имена этих братьев все знают, я даже не хотел бы к этому обращаться. Опасность нависла над нами. Тот, кто грабил тридцать лет, продолжает владеть огромными бизнесами. Под чью власть попасть — уже неважно, самостоятельности давно нет. Любое подобное объединение приведет к гибели.
— Армянские чиновники не скрывают, что на Армению давят, требуя присоединения к этой структуре, и что мы пока противостоим участившимся провокациям.
— Ясно, что у России есть свои интересы, особенно в условиях нынешних проблем. Центральноазиатские государства никогда не разговаривали с Россией так, как сегодня. Естественно, на этом пути ей нужны союзники. Мы привыкли обвинять всех, но делаем ли мы достаточно для сохранения своей самостоятельности? Сейчас наша страна разрушается, но торговля продолжается; почему мы обвиняем других? Посмотрите на состояние границ, посмотрите на действия Азербайджана: после всего этого мы хотим заключить мирный договор? А когда не получается, говорим, что виновата Россия?
— В Армении есть ряд сил, продвигающих российские интересы, которые даже в самый тяжелый момент продолжают говорить вплоть до вхождения в состав РФ…
— Они говорят о российских интересах, о том, чтобы попасть под Россию, потому что других интересов не знают. Знали бы другие — пошли бы за другими интересами, легли бы под кого-то другого. В российских интересах они увидели грабеж.30 лет вместе с Россией они прекрасно грабили. Это их безопасность, им это знакомо. Теперь стоят и говорят: грабили, зато были в безопасности. Но не говорят, что эту турбулентность создал грабеж. В мире нет страны, которая была бы разграблена и не оказалась бы перед войной. А политическое большинство нынешнего поколения выросло в этих условиях. Видели, под кем хорошо. Поскольку большинство населения Армении связано с Россией, туда и стремятся.
— И неважно, что это за счет суверенитета Армении.
— А кто сказал, что эти люди знают, что означает уничтожение государства? Что может знать о семье и государстве тот, кто все оценивает деньгами? Эти люди не понимают подобных ценностей.30 лет весь народ ушел на торговый рынок. Стены дома не продают, как бы трудно ни было. Их не отдают другим странам, а мы отдавали30 лет. Нынешняя власть тоже не понимает, что мы теряем Армению. Самая опасная вещь — чтобы мы не стали той точкой, через которую будут решаться мировые геополитические вопросы. В какой-то момент можно порадоваться, что Конгресс США или парламент Франции принял что-то в твою пользу, но в следующий момент нужно действовать.25 лет мир не признавал самоопределение Арцаха, но ни одна из этих стран, будучи мусульманской страной, не сказала: я присоединюсь к Азербайджану и нападу на вас.30 лет бывшие граждане Азербайджана, избранные президентами в Армении, занимались грабежом; неужели нельзя было работать с миром?
И, наконец, когда их граждане избирались здесь президентами, почему Алиев не объявлял их в розыск? Потому что это было выгодно России. Посредством грабежа одного человека решали вопрос. Сегодня из-за этих безумцев мы в еще более тяжелом положении. Входят в дом, режут члена семьи, а мы днями думаем, кого за это обвинять.
Сравнить с оригиналом · Հայերեն
«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է փորձագետ Արբակ Խաչատրյանը։
-Պարոն Խաչատրյան, մի քանի օր է ակտիվորեն քննարկվում է Բելառուսի դեսպանի հայտարարությունն առ այն, որ Միութենական պետությանը երրորդ երկիրն է պակասում և որ «հայ եղբայրներն» այդ հարցում իրեն աջակցում են։Ովքե՞ր են այդ եղբայրները և այս թեզն առհասարակ ի՞նչ վտանգներ է պարունակում։
– Ես առհասարակ այս թեմայի քննարկումը ժամանակավրեպ եմ համարում, որովհետև այժմ շատ ավելի բարդ խնդիրներ կան ծառացած։ Ես նաև կարծում եմ, որ միտումնավոր նման թեմաներ են դաշտ բերվում՝ գլխավոր խնդրից շեղելու համար։ Աշխարհը կանգնած է վերացման վտանգի առաջ, եթե միջուկային զենք կիրառվի։ Միութենական պետության իմաստն այլևս չկա, տեսեք Ռուսաստանի խնդիրները, ի՞նչ միության մասին է խոսքը։Եթե հիմա Հայաստանի իշխանությունները՝ իշխանություն կորցնելու վախից նման որոշում էլ կայացնեն, դա գլոբալ խնդիրների մեջ շատ փոքր տեղ կկազմի։ Աշխարհը բաժանված չէ, դու ում հետ ինչ ուզում ես ստեղծի։ Մինչև աշխարհի նոր բաժանում չլինի, պատերազմները շարունակվելու են։ Իսկ նոր բաժանումը միջուկային պայթյունից հետո է լինելու։ Հիմքն էլ այն է, որ փոքր երկրներն ունենան իրենց լեզուն, մշակույթն ու ինքնուրույնությունը։
Այդ եղբայրների անունները բոլորը գիտեն, դրան նույնիսկ չէի էլ ուզի անդրադառնալ։ Վտանգը մեր գլխից կախված է։ Երեսուն տարի թալանածը շարունակում է հսկայական բիզնեսների տիրապետել։ Ինչի տակ մտնել՝ արդեն կարևոր չէ, ինքնուրույնություն վաղուց չկա։ Ցանկացած այսպիսի խմբավորում տանելու է կործանման։
-Հայաստանի պաշտոնյաները չեն թաքցնում, որ Հայաստանի վրա կա այդ կառույցին միանալու ճնշում և որ հաճախակի դարձած սադրանքներին մենք դեռ դիմակայում ենք։
-Պարզ է, որ Ռուսաստանն իր հետաքրքրություններն ունի՝ հատկապես այսօր առկա խնդիրների պայմաններում։ Միջին Ասիական պետությունները երբեք Ռուսաստանի հետ այնպես չէին խոսել, ինչպես այսօր։ Բնական է, որ այդ ճանապարհին նրան դաշնակիցներ են պետք։ Մենք սովոր ենք բոլորին մեղադրել, բայց արդյոք մենք անում ենք բավարարը մեր ինքնուրույնությունը պահպանելու համար։ Հիմա մեր երկիրը կործանվում է, բայց շարունակում են առևտուրը, մենք ինչու՞ ենք ուրիշին մեղադրում։ Նայեք սահմանների վիճակը, նայեք Ադրբեջանի արածներին, մենք այդքանից հետո ուզում ենք խաղաղության պայմանագի՞ր կնքել։ Հետո էլ չի ստացվում՝ ասում ենք Ռուսաստա՞նն է մեղավոր։
-Ռուսական շահերն առաջ տանող մի շարք ուժեր կան Հայաստանում, որոնք անգամ ամենածանր պահին էլ շարունակում են խոսել ընդհուպ ՌԴ կազմի մեջ մտնելու մասին..։
– Խոսում են ռուսական շահերից, Ռուսաստանի տակ մտնելուց, որովհետև այլ շահ չգիտեն։ Եթե իմանային այլ շահ՝ ուրիշ շահերի հետևից կգնային, ուրիշի տակ կպառկեին։ Ռուսական շահը տեսել են՝թալան։ 30 տարի Ռուսաստանի հետ հոյակապ թալան են կատարել։ Դա իրենց անվտանգությունն է, դրան ծանոթ են։ Հիմա էլ կանգնում ասում են՝ թալանում էին, բայց փոխարենը անվտանգ էինք։ Էլ չեն ասում, որ այս տուրբուլենտությունը թալանն է ստեղծել։ Աշխարհում չկա մի երկիր, որ թալանած լինի ու պատերազմի առաջ կանգնած չլինի։ Իսկ այսօրվա սերնդի քաղաքական մեծամասնությոնը մեծացել են այդ պայմաններում։ Տեսել են՝ ում տակ է լավ։ Քանի որ Հայաստանի ժողովրդի մեծամասնությունը կապված է Ռուսաստանի հետ, այնտեղ էլ ձգտում են։
-Եվ կապ չունի, որ դա Հայաստանի ինքնիշխանության հաշվին է։
– Իսկ ո՞վ ասաց, որ այդ մարդիկ գիտեն, թե ինչ է նշանակում պետության ոչնչացում։ Ամեն ինչ փողով գնահատողն ի՞նչ իմանա՝ ընտանիքն ու պետությունը ինչ է։ Այդ մարդիկ նման արժեքներ չեն հասկանում։ 30 տարի ամբողջ ազգը մտավ առևտրի շուկա։ Տան պատերը չեն վաճառվում, ինչքան էլ նեղը լինել։ Դա չեն տալիս ուրիշ երկրների, իսկ մենք 30 տարի տվել ենք։ Այսօրվա իշխանությունն էլ չի հասկանում, որ Հայաստանը կորցնում ենք։ Ամենավտանգավոր բանն այն է, որ մենք չդառնանք այն կետը,որի միջոցով կլուծվեն համաշխարհային աշխարհաքաղաքական հարցեր։
Մի պահ՝ կարող ես ուրախանալ, որ ԱՄՆ-ի Կոնգրեսը, Ֆրանսիայի խորհրդարանը հօգուտ քեզ մի բան է ընդունել, բայց հաջորդ պահին պետք է գործես։25 տարի աշխարհը չի ընդունել Արցախի ինքնորոշումը, բայց այդ երկրներից որևէ մեկը չասաց՝ ես կմիանամ Ադրբեջանաին ու կհարձակվեմ ձեզ վրա՝ լինելով մուսուլմանական երկներ։ 30 տարի Ադրբեջանի նախկին քաղաքացիները, որոնք Հայաստանում նախագահ էին ընտրվել՝ թալանով էին զբաղված, միթե հնարավոր չէր աշխատանք տանել աշխարհի հետ։ Եվ ի վերջո, երբ իրենց քաղաքացիներն այստեղ նախագահ էին ընտրվել, ինչու՞ Ալիևը «ռոզիսկ» չէր տալիս, որովհետև դա ձեռ էր տալիս Ռուսաստանին։
Մեկ հոգու թալանով հարց էին լուծում։ Այսօր էլ ավելի ծանր վիճակի մեջ ենք այս անմեղսունակների պատճառով։ Մտնում են տուն, տան անդամին կտրտում, մենք օրերով մտածում ենք՝ ում դրա համար մեղադրենք։