Время «торговцев смертью»
«Մահ վաճառողների» ժամանակը
Читать на сайте издателяПеревод с помощью ИИ. Ниже доступен оригинал для сравнения.
Собеседник «Аравота» — аналитик Арбак Хачатрян
— Вы когда-то предсказывали, что Трамп — президент, при котором США, считающиеся сверхдержавой, еще будут сохранять влиятельный авторитет и вес. Чего можно ожидать от победившего на выборах Джо Байдена?
— Представляете, что произойдет в мире, если внутри этой ядерной сверхдержавы начнется обострение внутриполитической ситуации? Опасность краха финансово-банковской системы, о которой я говорил еще много лет назад, становится все очевиднее. Если добавятся непредсказуемые послевыборные события, картина станет мрачнее. В одном из прежних интервью я отмечал, что человек с психологией торговца из-за политической недальновидности не может руководить страной. По-моему, с Джо Байденом США не потеряют, более того, возможно, восстановят пошатнувшееся мировое влияние, пусть не полностью. В отличие от Трампа Байден не допустил бы применения оружия страной НАТО против другой страны без согласия организации, что могло вызвать военную турбулентность, затрагивающую национальность и религию.
— Еще в публикации «На пороге ядерной зимы» на сайте «Путин 24» в 2015 году вы сделали примечательные выводы, фактически предсказав и дальнейшие геополитические события, и нынешнее поведение Турции. Странно, что эти прогнозы так и не привлекают внимания ответственных лиц.
— Честно говоря, не знаю. Возможно, слишком ранние прогнозы не вызвали доверия, либо по каким-то причинам были невыгодны определенным властным кругам, либо они просто не считаются с реальностью. Что касается президентских выборов в США: по-моему, поражение торговца, оказавшегося президентом, завершает глобальный этап, заставляя человечество пересмотреть и переоценить все, найти универсальный путь сосуществования и отказаться от порочной практики превращать все в торговлю. Иначе, я глубоко убежден, человечество обречено на гибель. Знаете, что нелепо? Будущее Земли под угрозой, но даже сейчас авантюристы, пользуясь сумятицей, пытаются получить большие дивиденды, укрепить свое место под солнцем, расширить владения и вытаскивать каштаны из огня чужими руками.
— Кого вы имеете в виду? Президента Турции и его региональные притязания?
— Не только. Здесь действует закон сообщающихся сосудов. «Сейсмическая активность» финансово-кредитной системы рано или поздно приведет к внутренним потрясениям в странах, к всенародному восстанию против властей, ведущих себя как хищники. Чтобы уклониться от возможного «цунами» и изменить вектор удара, наиболее «ушлые», например Эрдоган, развязывают войны и конфликты с соседями, отвлекая народ от внутренних проблем, ставших заметнее из-за пандемии. К продолжающимся фронтам в Сирии и Ливии добавился Арцахский.
Под предлогом помощи младшему брату — Азербайджану — Турция пытается стать полноценным региональным игроком. С преступного согласия США она без соответствующего права применяет на Арцахском фронте весь арсенал НАТО, накопленный за холодную войну против СССР, в том числе против мирных жителей. Среди прочего Азербайджан и Турция применяют запрещенные международным правом кассетные и фосфорные бомбы, уничтожая вместе с людьми природу. Знаете, что печально? Так называемый цивилизованный мир даже не подает голоса, как делал это во время экологического бедствия при австралийских пожарах.
Это ведь не связано с предпочтением той или иной политической системы: речь о Матери-природе, то есть будущем человечества. Поведение Израиля — тема отдельного разговора.
— Отвечая на обвинения в продаже Азербайджану беспилотников, представители Израиля заявили, что здесь не нужно искать врагов и друзей: это бизнес, и все.
— Когда я рассказал об этом другу из влиятельных московских кругов, он заметил, что, к сожалению, запрета на продажу оружия нет: все определяется желанием заработать таким образом. Это было бы верно, если бы речь не шла об Израиле, который, по-моему, не нуждается в деньгах. Вопрос больше политический, чем финансовый. По той же логике можно оправдать Адольфа Гитлера, совершившего Холокост: ведь он тоже осуществлял геноцид, чтобы завладеть еврейским капиталом. Не пробуждает ли зловещий звук отправляемых в Азербайджан дронов у этих же евреев воспоминаний о вагнеровской музыке, сопровождавшей узников в камеры смерти в Бухенвальде, Освенциме и Дахау?
Разве так ведет себя народ, переживший Холокост? Важнее декларативного заявления общественное осуждение этого злодеяния. Иначе кровь тысяч молодых людей останется на их совести. Кстати, меня всегда интересовало, почему до сих пор не привлекают к ответственности заокеанских банкиров, предоставивших нацистскому рейху огромные средства, фактически финансировавших войну и унесших миллионы жизней…
— Допускаете ли вы, что Эрдоган прибегнет к непредсказуемому запасному ходу и объявит войну веры? Кажется, предпосылки есть.
— Как бы нежелателен ни был такой сценарий, увы, это так. Его заявленное начало ознаменовалось провозглашением мечети в Константинополе. Эрдоган уже открыто заявляет об имперских планах создать неоосманскую империю. Сохранив власть благодаря активной поддержке Владимира Путина и урегулировав карабахский вопрос «ловкой дирижерской палочкой», он настолько осмелел, что считает Крым неотъемлемой частью «восстанавливаемой» империи. Это закономерно: турок, сбивших российский самолет, и азербайджанцев, сбивших российский вертолет, не только простили — с попустительства России они стали победителями в регионе. Если сообща не обуздать аппетит самозванца, последствия будут необратимыми. Эрдоган совсем не Путин, способный цитировать священные книги всех народов, подчеркивая важность сосуществования, взаимной терпимости и нежелательность разделительных линий.
— В последних интервью о будущем вы называете справедливость краеугольным камнем сосуществования, противопоставляя ее законам и Конституции, под именем которых совершается почти вся мировая несправедливость. Поясните сущность справедливости.
— Я по-прежнему убежден, что управление странами должно основываться на справедливости больше, чем на законе. За тысячелетия человечество не создало и не сможет создать ничего благороднее Божьих заповедей. По-моему, они едины для всего человечества; разделение за тысячелетия внес сам человек — религиями, произвольным применением законов, государственными интересами и национальной дискриминацией.
Беседу вела Нелли ГРИГОРЯН
P.S. Беседа состоялась 8 ноября.
Газета «Аравот», 13.11.2020
Сравнить с оригиналом · Հայերեն
«Առավոտի» զրուցակիցն է վերլուծաբան Արբակ Խաչատրյանը
– Ժամանակին կանխատեսել եք, որ Թրամփն այն նախագահն է, որի օրոք գերտերություն համարվող ԱՄՆ-ն դեռեւս ազդեցիկ վարկ եւ կշիռ է ունենալու: Ի՞նչ ակնկալիքներ կարելի է ունենալ ընտրություններում հաղթած Ջո Բայդենից:
– Կարո՞ղ եք մի պահ պատկերացնել, թե ի՞նչ կկատարվի աշխարհում, եթե միջուկային այդ գերտերության ներսում սկսվեն ներքաղաքական սրացումներ: Ֆինանսաբանկային համակարգի փլուզման վտանգը, որի մասին դեռ տարիներ առաջ էի շեշտում, օրավուր ավելի ակնառու է դառնում: Եթե ստեղծված իրավիճակին հավելվեն նաեւ հետընտրական անկանխատեսելի զարգացումները, պատկերն ավելի մռայլ կդառնա: Նախկին հարցազրույցներիցս մեկում ես նշել եմ, որ առեւտրականի հոգեբանությամբ անհատը՝ քաղաքական անհեռատեսության պատճառով չի կարող ստանձնել երկրի ղեկավարումը: Ըստ իս՝ ի դեմս Ջո Բայդենի, ԱՄՆ-ն չի կորցնի, ավելին գուցե եւ ոչ ամբողջությամբ կվերականգնի սասանված ազդեցությունը աշխարհում: Ի հեճուկս Թրամփի՝ Բայդենը թույլ չէր տա, որ ՆԱՏՕ-ի անդամ երկիրը, առանց կազմակերպության համաձայնության, զենք կիրառեր մեկ այլ երկրի դեմ՝ ինչը կարող էր պատճառ հանդիսանալ պատերազմական տուրբուլենտության՝ շոշափելով ազգություն եւ կրոն:
– Դեռ 2015 թվականին «Պուտին 24» կայքում հրապարակված «Միջուկային ձմռան շեմին» հրապարակմամբ ուշագրավ եզրահանգումներ էիք արել, ըստ էության, դեռ այն ժամանակ կանխատեսելով թե՛ աշխարհաքաղաքական հետագա զարգացումների ընթացքը, թե՛ Թուրքիայի կողմից դրսեւորվող այսօրվա վարքը: Հետաքրքիր է, որ կանխատեսումները այդպես էլ չեն արժանանում իրավասուների ուշադրությանը:
– Անկեղծ ասած՝ չգիտեմ: Երեւի կամ ժամանակից շուտ արված կանխատեսումները նրանց հավատ չեն ներշնչել, կամ էլ, թերեւս ինչ-ինչ պատճառներով դրանք ձեռնտու չեն եղել նաեւ իշխանական որոշ շրջանակների, կամ պարզապես հաշվի չեն նստում իրականության հետ: Ինչեւէ: Ինչ վերաբերում է ԱՄՆ-ում անցկացված նախագահական ընտրություններին. ըստ իս, երկրի նախագահի դերում հայտնված առեւտրականի պարտությամբ գլոբալ մի փուլ է ամփոփվում՝ մարդկությանը հարկադրելով վերանայել ու վերագնահատել ամեն ինչ ու գտնել համակեցության ունիվերսալ ուղին՝ զերծ մնալով ամեն ինչ առեւտրի վերածելու արատավոր փորձից, հակառակ դեպքում, իմ խորին համոզմամբ, մարդկությունը դատապարտված է կործանման: Գիտե՞ք որն է զավեշտականը՝ Երկիր մոլորակի ապագան է վտանգված, մինչդեռ այս պարագայում անգամ՝ օգտվելով ստեղծված խառը իրավիճակից, որոշ արկածախնդիրներ փորձում են մեծ շահաբաժիններ ստանալ, արեւի տակ իրենց տեղն ավելի ամրապնդել, տիրապետության սահմաններն ընդլայնել ու ուրիշի ձեռքերով շագանակներ հանել կրակից:
– Ո՞ւմ նկատի ունեք: Թուրքիայի նախագահին եւ տարածաշրջանում նրա նկրտումնե՞րը:
– Ո՛չ միայն: Այս պարագայում գործում է հաղորդակից անոթների օրենքը: Ֆինանսավարկային համակարգի «սեյսմիկ ակտիվությունը» վաղ թե ուշ հանգեցնելու է երկրների ներսում արձանագրվելիք ներքին ցնցումների, գիշատչի վարք դրսեւորած իշխանությունների դեմ ուղղված համաժողովրդական ընդվզման: Հնարավոր այդ «ցունամիից» խուսանավելու եւ հարվածի վեկտորը փոփոխելու նպատակով էլ առավել «աչքաբացները», ինչպիսին ասենք Էրդողանն է, սանձազերծում են պատերազմներ, հակամարտություններ դրացիների հետ, որպեսզի ժողովրդի ուշադրությունը շեղեն համավարակի պայմաններում էլ ավելի նկատելի դարձող ներքին խնդիրներից: Սիրիայում, Լիբիայում շարունակվող ճակատին, հիմա էլ Արցախյան ֆրոնտն է ավելացել: Այս պարագայում կրտսեր եղբորը՝ Ադրբեջանին սատարելու պատրվակով, Թուրքիան փորձում է դառնալ տարածաշրջանային լիարյուն դերակատար: ԱՄՆ-ի հանցավոր համաձայնությամբ սառը պատերազմի ողջ ընթացքում ԽՍՀՄ-ի համար ամբարված ՆԱՏՕ-ի զինական ամբողջ արսենալը առանց դրա իրավունքն ունենալու Թուրքիան կիրառում է Արցախյան ճակատում, այդ թվում նաեւ խաղաղ բնակչությանը: Ի թիվս այլ զինատեսակների, Ադրբեջանը եւ Թուրքիան կիրառում են միջազգային օրենքներով արգելված մի շարք զինատեսակներ՝ կասետային եւ ֆոսֆորական ռումբեր՝ մարդկանց զուգահեռ ոչնչացնելով նաեւ բնությունը: Ցավալին գիտե՞ք որն է, որ քաղաքակիրթ որակված աշխարհը այս կապակցությամբ ծպտուն իսկ չի հանում, ինչպես դա արեց Ավստրալիայում բռկված հրդեհների օրերին արձանագրված էկոաղետի ժամանակ: Սա էլ հո քաղաքական այս կամ այն համակարգին տրված նախապատվության հետ կապ չունի՞, սա վերաբերում է Մայր բնությանը, ասել է թե՝ մարդկության ապագային: Առանձին խոսակցության նյութ է Իսրայելի կողմից դրսեւորվող վարքը:
– Անդրադառնալով Ադրբեջանին ԱԹՍ-ներ վաճառելու առնչությամբ իրենց ուղղված մեղադրանքին, Իսրայելի ներկայացուցիչները հայտարարել էին, որ այստեղ թշնամի-բարեկամ փնտրելու անհրաժեշտություն չկա, որ սա բիզնես է եւ վերջ:
– Երբ այս մասին զրույցներից մեկի ընթացքում ասացի մոսկովյան ազդեցիկ շրջանակների ներկայացուցիչ ընկերներիցս մեկին, նա նկատեց, որ ավաղ զենքի վաճառքի արգելանք գոյություն չունի, որ դա պայմանավորված է ընդամենը այդ կերպ գումար աշխատելու հանգամանքով: Ամեն ինչ ճիշտ կլիներ, եթե խոսքը չվերաբերեր Իսրայելին, որն, ըստ իս, ֆինանսական կարիք չունի: Սա առավելապես ոչ թե ֆինանսական, այլ քաղաքական հարց է: Նույն այդ տրամաբանությամբ կարող ես արդարացնել նաեւ հոլոքոստ իրականացրած Ադոլֆ Հիտլերին: Նա էլ էր չէ՞ հրեական կապիտալին տեր կանգնելու նպատակով ցեղասպանություն իրականացնում: Ադրբեջան առաքվող դրոնների չարագույժ ձայնը նույն այդ հրեաների մոտ Բուխենվալդում, Օսվենցիմում, Դահաույում, գերիներին մահվան խցեր ուղեկցող վագներյան երաժշտության հետ հուշեր չե՞ն արթնացնում, արդյոք: Սա իսկապե՞ս հոլոքոստ տեսած ժողովրդի պահվածք է: Դեկլարատիվ հայտարարությունից առավել կարեւորը այդ հրեշագործության դատապարտումն է հանրային մակարդակով: Հակառակ դեպքում հազարավոր երիտասարդների արյունը նրանց խղճին է մնալու: Ի դեպ, ինձ մշտապես հետաքրքրել է, թե ինչո՞ւ մինչ օրս այդպես էլ պատասխանատվության չեն կանչվում նացիստական ռեյխին ֆինանսական ահռելի միջոցներ տրամադրած, ըստ էության՝ պատերազմ ֆինանսավորած ու միլիոնավոր մարդկանց կյանք խլած անդրօվկիանոսյան բանկիրները…
– Հավանական համարո՞ւմ եք, որ Էրդողանը դիմի, այսպես ասած, պահուստային անկանխատեսելի քայլի ու հավատի պատերազմ հռչակի: Դրա բոլոր նախադրյալները կարծես կան:
– Որքան էլ անցանկալի լինի իրադարձությունների զարգացման նման տրամաբանությունը, ավաղ, այդպես էլ կա: Դրա հայտարարված մեկնարկն ազդարարվեց՝ Կոստանդնուպոլսի մզկիթ հռչակումով: Էրդողանն իր աշխարհակալական նկրտումների՝ նեոօսմանյան կայսրություն ստեղծելու մասին արդեն հրապարակավ է հայտարարում: Հանձինս ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի գործուն աջակցության իշխանությունը պահած, խմբավարի «վարժ փայտիկով» Ղարաբաղյան խնդիրը կարգավորած Էրդողանն արդեն այնքան հանդուգն է դարձել, որ Ղրիմն էլ է իր «վերականգնվող» կայսրության անքակտելի մասը համարում: Ու դա օրինաչափ է, քանի որ ռուսական ինքնաթիռ խոցած թուրքերն ու ռուսական ուղղաթիռ խոցած ադրբեջանցիները, ոչ միայն ներվեցին, այլեւ վերջինիս թողտվությամբ տարածաշրջանում դարձան հաղթողներ: Այնպես որ, եթե ինքնակոչի ախորժակը միահամուռ ուժերով չզսպվի, հետեւանքներն անդառնալի են լինելու: Էրդողանն ամենեւին էլ Պուտին չէ, որ կարողանա մեջբերումներ անել բոլոր ազգերի սուրբ գրքերից, այդ կերպ ակնարկելով համակեցության ու փոխհանդուրժողականության կարեւորությունն ու՝ բաժանարար գծերի անցանկալիությունը:
– Մեր վերջին հարցազրույցներում, անդրադառնալով ապագայի տեսլականին, Դուք մարդկային համակեցության անկյունաքար եք դիտարկում արդարությունը՝ այն հակադրելով օրենքին եւ Սահմանադրությանը, որի անվան տակ են իրականացվում աշխարհում իրագործվող գրեթե բոլոր անարդարությունները: Կպարզաբանե՞ք արդարություն ասվածի էությունը:
– Շարունակում եմ մնալ այն համոզմանը, որ երկրների կառավարման հիմքում օրենքից առավել պետք է լինի արդարությունը: Մարդկությունը իր հազարամյա գոյության ընթացքում Աստծո պատգամներից առավել ազնվագույն բան չի կարողացել եւ չի էլ կարողանալու ստեղծել: Իմ ընկալմամբ աստվածային պատգամները համայն մարդկության համար նույնն են եւ մարդն է, որ հազարամյակների ընթացքում բաժանում է դրել՝ ի դեմս կրոնների, օրենքների կամայական գործադրման, պետական շահերի եւ ազգային խտրականության:
Զրույցը վարեց՝ Նելլի ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԸ
Հ. Գ. Զրույցը կայացել է նոյեմբերի 8-ին:
«Առավոտ» օրաթերթ 13.11.2020