Արբակ Խաչատրյան
Մեդիայում / 2018

Արբակ Խաչատրյան. Ռուսաստանի աշխարհաքաղաքական մարտահրավերները Հայաստանում

Арбак Хачатрян: Геополитические вызовы России в Армении

Аргументы НеделиՀրապարակման ամսաթիվ: 2018-04-27Բնագրի լեզուն: Русский
Կարդալ հրատարակչի կայքում

Արհեստական բանականության օգնությամբ թարգմանություն։ Ստորև հասանելի է բնագիրը՝ համեմատության համար։

Մեր թերթի մշտական մեկնաբան, անկախ իրավապաշտպան և աշխարհաքաղաքականության փորձագետ Արբակ Խաչատրյանը մեր հրապարակման էջերում բազմիցս պնդել է, որ Երկիր մոլորակի բոլոր ժողովուրդների լուսավոր ապագան կարելի է կառուցել միայն իր քարոզած «Ժողովրդական դիվանագիտության» սկզբունքներով։ «Թավշյա հեղափոխությունը» նրա համար անսպասելի չէր․ իր պատմական Հայրենիքում հայ (և ռուս) օլիգարխների բարքերն ու մեթոդները վերլուծելիս նման զարգացումը վաղուց էր կանխատեսում։ Իհարկե, կապ հաստատեցինք Արբակ Շահումյանովիչի հետ՝ արդիական մեկնաբանություն ստանալու համար։

— Պարոն Խաչատրյան, այժմ Ռուսաստանին ի՞նչ սպառնալիքներ են սպասում Հայաստանում։

— Շատ լավ է, որ Ռուսաստանը Հայաստանի նկատմամբ կտրուկ քայլեր չարեց և ուշադիր հետևեց իրադարձությունների զարգացմանը այս ամենալարված 10–12 օրերին։ Ինձ Երևանից զանգում էին, ասում․ «Հաստատ է՝ Ռուսաստանը զորք է մտցնում»։ Միայն պատկերացրեք։ Սա Սիրիայից էլ ավելի վատ կաթսա կլիներ։

Իսկ Ռուսաստանն ի՞նչ արեց։ «Հայաստան, Ռուսաստանը միշտ քեզ հետ է»,— գրեց ռուսական դիվանագիտության խոսնակ Մարիա Զախարովան։ Եվ սա, ի տարբերություն զորք մտցնելու սարսափապատումների, իրականություն է։ Ինչպես իրականություն է, որ Հայաստանի հարևանները՝ Ադրբեջանը, Իրանը, Թուրքիան, ուշադիր հետևում են թե՛ Հայաստանում իրավիճակին, թե՛ Ռուսաստանի արձագանքին։

Չէ՞ որ Ռուսաստանն այսօր Լեռնային Ղարաբաղի ստատուս քվոյի միակ իրական երաշխավորն է։ Այստեղ հրդեհվի՝ կհարվածի թե՛ Ռուսաստանին, թե՛ Հայաստանին։

— Սրանք աշխարհաքաղաքական վտանգներ են։ Իսկ ներքին քաղաքականությա՞ն մեջ։

— Պատասխանելիս նախ կուզեի ճշտել, որ նախկին նախագահ Սերժ Սարգսյանի վարչապետ ընտրվելը կատալիզատորն է՝ ժողովրդական զայրույթի վերջին կաթիլը։ Հայաստանի ժողովուրդն ապստամբել է ոչ թե կոնկրետ Սերժ Սարգսյանի դեմ, այլ սեփական ժողովրդի նկատմամբ թալանող կառավարիչների տասնամյակներով շարունակվող ցեղասպանության դեմ։ Հենց այս համակարգն է ստիպել ավելի քան մեկ միլիոն հայերի՝ երկրի բնակչության կեսին, հեռանալ՝ ավելի լավ բախտ, գոյության միջոցներ, տարրական սնունդ որոնելու։

Այստեղ կարևոր է հասկանալ՝ «գողացվածի» մեծ մասը եկել է Ռուսաստանից։ Դա «Գազպրոմի» փողն է, Ռուսաստանի հետ ապրանքաշրջանառությունը, Հայաստանի արդյունաբերությանը տիրապետող ռուսական օլիգարխիկ բիզնեսը։ Իսկ հարստացել է այս ամբողջ ընթացքում կառավարած փոքրաթիվ խումբը․ տոկոսներ, բաժիններ, բաժնետոմսեր են ստացել։ Հայաստանի քաղաքացիների մնացած 99%-ը գոյատևել է արտերկրից ուղարկվող հարյուրդոլարանոց փոխանցումներով։

Այս փոքրաթիվ կառավարիչներն այսօր ցանկացած քայլի կգնան, որպեսզի քաոսի մեջ պահպանեն իշխանությունը՝ հասկացնելով, թե Կրեմլն իբր իրենց կողմն է։

— Վերջին շրջանում լրատվամիջոցներում նման հաղորդումներ շատ էին՝ թե՛ Հայաստանի նախկին նախագահների, թե՛ Ռուսաստանի հայ համայնքի ղեկավարի մասին։ Հիմա էլ Մոսկվայում մեծ պատվիրակություն կա…

— Գիտեք՝ Կրեմլը շատ աշտարակներ ունի, և որքան էլ այս խարդախներն ու շնագայլերը ցանկանան ցանկալին իրականի տեղ ներկայացնել, նրանց բոլոր խոսքերը պետք է առնվազն հարյուրի բաժանել։ Իսկ ռուսական կողմի նրանց հանցակից, կոռումպացված պաշտոնյաների խոսքերը՝ հազարի։ Այնպես որ՝ «Պուտինի աջակցության» մասին նրանց խոսքերը կեղտոտ սուտ են՝ վերջին ծղոտը, որից կառչում են։

Իրականում ամեն ինչ շատ պարզ է․ գողացածը պետք է վերադարձնել ժողովրդին։ Կարծում եմ՝ Հայաստանի ժողովուրդը շուտով դա կպահանջի։ Ի դեպ, թալանածը վերադարձնել ոչ միայն Ռուսաստանից, այլև արևմտաեվրոպական ու ամերիկյան բանկերից։

Այդ ժամանակ այս դժբախտ կառավարիչները կգոռան՝ ոչ թե իրենք են մեղավոր, այլ համակարգն էր այդպիսին։ Թե Ռուսաստանն իրենց գրեթե ուժով ստիպում էր սեփական ժողովրդից գողանալ, և այս գողության սխեմաները փակելով՝ հայ ժողովուրդը կզրկվի Մոսկվայի աջակցությունից։ Նրանք որևէ ստից առաջ չեն կանգնի։ Ոչնչի առաջ չեն կանգնի։

Այստեղ Ռուսաստանը պետք է զգոն լինի։ Նախևառաջ նկատի ունեմ թեմայի մասին գրող լրագրողներին և ոչ միայն ռուսներին․ աշխարհի հայ սփյուռքը Հայաստանի բնակչությունից երեք անգամ մեծ է։ Ժամանակն է գրել ոչ թե առասպելական աջակցության, այլ Անգլիայից, Ֆրանսիայից, ԱՄՆ-ից, Կանադայից գողացած փողը վերադարձնելու մասին…

Ժամանակն է անուններով թվարկել այս բոլոր խարդախներին ու շնագայլերին։ Բոլորը գիտեն՝ որտեղ են ապրում նրանց ընտանիքները և որ բանկերում են պահում Հայաստանի ժողովրդից գողացած փողը։

Եվ, ինչպես արդեն ասել եմ, հատուկ, մանրակրկիտ ուշադրություն է պետք Լեռնային Ղարաբաղի խնդրին։ Ինչպե՞ս ժողովրդին շեղել տան խնդիրներից ու տանը կատարվող գողությունից։ Հաղթական պատերազմով։

— Պարոն Խաչատրյան, Ձեզ գտանք Վրաստանում․ ինչո՞ւ եք այստեղ։

— Բազմիցս ասել եմ, որ թվում է՝ անլուծելի, դարավոր հակամարտությունները կարող են լուծել միայն իրենց կյանքի ճանապարհի սկզբում գտնվողները՝ երիտասարդությունը։ Խոր համոզմունք ունեմ, որ Վրաստանի երիտասարդները կկարողանան միջնորդ դառնալ Հայաստանի և Ադրբեջանի աղջիկների ու տղաների հանդիպումների համար։ Եվ ոչ միայն համոզմունք․ այստեղ արդեն որոշ գործնական քայլեր արել եմ։ Առաջիկա օրերին պատրաստվում եմ Հայաստան մեկնել։ Լավագույն տարբերակում պետք է ստացվի Վրաստանի, Հայաստանի և Ադրբեջանի երիտասարդական ֆորում, որտեղ նոր սերունդը ապագայի մասին հուշագիր կստորագրի՝ առանց պատերազմների, բաց սահմաններով, որտեղ բոլորը ապրում են խաղաղության ու սիրո մեջ։ Ապա շարժմանը կմիանան Ռուսաստանի, Եվրամիության երիտասարդները և այլք։

— Այսպե՞ս է Ձեր ժողովրդական դիվանագիտության գաղափարը փոխակերպվել երիտասարդական դիվանագիտության։

— Իսկ մենք՝ մեր սերունդը, աշխարհաքաղաքականության մեջ ի՞նչ լավ բան ենք արել։ Ամբողջ աշխարհը բոցավառվում է, անդրազգային ֆինանսական կուլիսները «կտոր-կտոր են անում» բնական ռեսուրսների մնացորդները, գերբնակեցում, կլիմայական խնդիրներ, սով․ լավ ժառանգություն ենք թողել նրանց։ Պետք է քաջություն հավաքել և կառավարումը տալ նրանց։ Կամ օգնել՝ վերցնելու։

Համեմատել բնագրի հետ · Русский

Постоянный комментатор нашей газеты, независимый правозащитник и эксперт в области геополитики Арбак Хачатрян не раз утверждал со страниц нашего издания, что светлое будущее для всех народов планеты Земля можно построить только на пропагандируемых им принципах «Народной дипломатии». «Бархатная революция» не стала для него неожиданностью - анализируя нравы и методы армянских (и российских) олигархов на своей исторической Родине, такое развитие событий он предрекал уже давно. Разумеется, мы связались с Арбаком Шаумяновичем, чтобы взять у него актуальный комментарий.

- Господин Хачатрян, какие угрозы поджидают сейчас Россию в Армении?

- То, что России не делала резких шагов в отношении Армении, и внимательно следила за тем, как развивались события в эти 10 - 12 дней самых напряжённых дней, это очень хорошо. Ведь мне звонили из Еревана, говорили: «Вот точно, России вводит войска!» Только представьте себе! Это был бы котёл похлёще Сирии!

И что сделала Россия? «Армения, Россия всегда с тобой!» - написала рупор российской дипломатии Марии Захаровой. И это, в отличие от страшилок с вводом войск - реальность. Как и реальность то, что соседи Армении – Азербайджан, Иран, Турция – внимательно следят и за ситуацией в Армении, и за реакцией России.

Ведь Россия – единственный реальный гарант сегодняшнего статуса-кво Нагорного Карабаха. Загорится тут – ударит и по России, и по Армении.

- Это геополитические опасности. А во внутренней политике?

- Отвечая на этот вопрос, я бы хотел сначала уточнить, что избрание бывшего президента Сержа Саргсяна премьер-министром – это катализатор, последняя капля народного гнева. Народ Армении восстал не против конкретного Сержа Саргсяна. Народ восстал против десятилетиями длящегося геноцида собственного народа его проворовавшимися правителями. Именно эта система заставила покинуть страну в поисках лучшей доли, в поисках средств к существованию, к элементарному пропитанию, более миллиона армян, половину населения страны!

И тут важно понимать, что большая часть «наворованного» пришла же из России. Это и газпромовские деньги, это и товарооборот с Россией, это и российский олигархический бизнес, владеющий промышленностью Армении. А обогащалась на всём этом кучка людей, правивших всё это время – получали проценты, доли, акции. А остальные 99% граждан Армении выживали на стодолларовые переводы из-за границы.

Эта кучка правителей сегодня пойдёт на любые шаги, чтобы в этом хаосе остаться у власти, давая понять, что Кремль якобы за них.

- В последнее время было много подобных сообщений в СМИ. И про бывших президентов Армении, и про руководителя армянской общины в России. И сейчас большая делегация в Москве…

- Вы же знаете, что у Кремля много башен, и как бы этим аферистам и шакалам не хотелось выдать желаемое за действительное, всё, что они говорят, надо как минимум, делить на сто. И всё, что говорят их подельники, коррумпированные чиновники с российской стороны, надо делить на тысячу. Так что их слова о «поддержке Путина» - грязная ложь, последняя соломинка, за которую они цепляются.

Все на самом деле очень просто: Наворованное нужно вернуть народу. И я думаю, что народ Армении скоро потребует это сделать. Вернуть награбленное, кстати говоря, не только из России, но и из западноевропейских, и из американских банков.

И вот тогда все эти горе-правители будут кричать, что это не они виноваты, а такая была система. Что их Россия чуть ли не насильно заставляла воровать у собственного народа. Что, перекрыв эти воровские схемы, армянский народ лишится поддержки Москвы. Они не остановятся ни перед какой ложью. Они не остановятся ни перед чем.

И вот тут России надо быть начеку. Тут я, в первую очередь, имею в виду журналистов, пишущих на эту тему, и не только российских – армянская диаспора в мире в три раза больше населения самой Армении. Пора уже писать не про мифическую поддержку, а про то, как вернуть наворованные деньги из Англии, Франции, США, Канады...

Пора уже поимённо перечислить всех этих аферистов и шакалов. Всем известно, где живут их семьи, в каких банках они хранят украденные у народа Армении деньги.

И, как я уже говорил, что особое, пристальное внимание надо уделить проблеме Нагорного Карабаха. Ведь как отвлечь народ от проблем дома, от воровства дома? Победоносной войной.

- Господин Хачатрян, мы разыскали вас в Грузии – почему вы здесь?

- Я уже не раз говорил, что неразрешимые вроде, многовековые конфликты, могут разрешить только те, кто в начале своего жизненного пути. Это – молодёжь. У меня есть глубокая убеждённость в том, что молодые люди из Грузии смогут стать посредниками для встреч девушек и парней из Армении и Азербайджана. И не только убеждённость – кое-какие практические шаги я здесь уже сделал. В ближайшие дни собираюсь в Армению. В идеале должен получиться молодёжный форум Грузии, Армении и Азербайджана на котором новое поколение подпишет меморандум о будущем без войн. О будущем с открытыми границами. О будущем, где все живут в мире и любви. А дальше к этому движению присоединится молодёжь России, молодёжь Европейского Союза и так далее.

- Это так трансформировалась ваша идея народной дипломатии? В дипломатию молодёжную?

- А что мы, наше поколение сделали в геополитике хорошего? Весь мир пылает, транснациональное финасовое закулисье «дербанит» остатки природных ресурсов, перенаселение, климатические проблемы, голод – неплохое наследство мы оставили им. Надо набраться смелости и отдать правление им. Ну или помочь им забрать.

Նշում աղբյուրի մասին

Дата подтверждена в архиве издателя; часть отдельных страниц недоступна через исследовательский браузер.