Մենք արդեն ապացուցել ենք, որ Ռուսաստանի բարեկամն ենք. հաճոյանալու ժամանակն անցել է
Мы уже доказали, что являемся другом России, время угождать прошло
Կարդալ հրատարակչի կայքումԱրհեստական բանականության օգնությամբ թարգմանություն։ Ստորև հասանելի է բնագիրը՝ համեմատության համար։
«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է փորձագետ Արբակ Խաչատրյանը (Ռուսաստան, Մոսկվա)։
— Պարոն Խաչատրյան, ինչպե՞ս եք գնահատում հայ-ռուսական հարաբերությունների որակն այս փուլում։ Վերջին շրջանում հաճախ մեկնաբանություններ են հնչում, թե Հայաստանի իշխանությունները Մոսկվային հաճոյանալու քաղաքականություն են վարում և անընդհատ արդարանում։ Այդպիսի տպավորություն կա՞։
— Շատ կարևոր է հարաբերությունները կառուցել ազնիվ պայմաններով։ Եթե քեզ հետ ազնիվ չեն, այդ հարաբերությունները պետք է խզել՝ անկախ նրանից, թե որ երկրի մասին է խոսքը։ Այսօր ապրում ենք մի շրջանում, երբ մի երկրի հետ հարաբերությունները կարող են լավ լինել, իսկ վաղը խզվել՝ կախված այդ պահին շահերի և իրավիճակի ձևավորումից։ Մենք մեզ հարց տվել ենք՝ ի՞նչ քաղաքականություն է Ռուսաստանը վարում մեզ հետ, ինչպե՞ս է իրեն դիրքավորում Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ հարաբերություններում․ արդյոք նրա առաջնահերթությունն իր ռազմավարական դաշնակից Հայաստա՞նն է, թե՞ այլ շահեր է հետապնդում։
Կարծում եմ՝ հարաբերությունները պետք է կառուցել հավասարը հավասարի հետ սկզբունքով, ինչը այսօր այնքան էլ ակնհայտ չէ։ Հաճոյանալու և խաղ խաղալու քաղաքականությունը մեզ համար մեծ սխալ կլինի․ դրա համար այլևս ժամանակ չունենք։ Եթե Հայաստանը տեսնում է, որ Ռուսաստանը ոտնահարում է իր շահերը և համագործակցում իր թշնամիների հետ, այդ մասին պետք է հստակ խոսել։ Ապացուցել ենք, որ Ռուսաստանի բարեկամն ենք․ այլևս հաճոյանալու անհրաժեշտություն չկա։
— Կարծո՞ւմ եք՝ Հայաստանի իշխանություններն արդեն ընդունվում են Ռուսաստանում։ Խնդիրը, կարծես, որոշ կադրերն են, որոնք նախկինում քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչներ էին և ֆինանսավորվում էին տարբեր միջազգային կազմակերպությունների կողմից․ վերջերս այս մասին խոսեց նաև վարչապետը։ Ի՞նչ դիտարկումներ ունեք։
— Մենք չպետք է նայենք՝ Ռուսաստանը ում է ընդունում, ում՝ ոչ։ Պետք է աշխատանք տանել․ ճիշտ է՝ այս երիտասարդներն անփորձ են, նախկինների վարած քաղաքականությունը չեն վարում, և դա լավ է, քանի որ ժողովուրդը նրանց դրա համար չի լիազորել։ Ռուսաստանի որոշ մարդիկ աստիճանաբար պետք է դրան ընտելանան։ Հայաստանն այժմ իր շահերից բխող քաղաքականություն է վարում, և բոլորը պարտավոր են ընդունել դա։ Հայաստանը չպետք է Ռուսաստանից հարցնի՝ ում կարող է այս կամ այն պաշտոնին նշանակել․ այդ ժամանակները վաղուց անցել են։ Մինչև հիմա Մոսկվան սովոր էր ասել՝ սա մեր երկիրն է, ում ուզենք՝ կնշանակենք։ Ձեզ տարօրինակ չէ՞ր թվում, որ բոլոր նախկին պաշտոնյաները Ռուսաստանի քաղաքացիություն ունեին․ ի՞նչ անհեթեթություն էր դա։
— Ակնհայտ է, որ Մոսկվային այնքան էլ դուր չեն գալիս Մարտի 1-ի գործով Հայաստանում տեղի ունեցող իրադարձությունները․ տարբեր ռուսական հեռուստաալիքներով անընդհատ դրա ականատեսն ենք։ Ի՞նչ սպասել հայ-ռուսական հարաբերություններում գործի քննության ավարտից հետո։
— Որևէ վտանգ սպասել պետք չէ։ Ամեն ինչ մարդուց է կախված․ Ռուսաստանում կան մարդիկ, որոնք սովոր էին աշխատել նախկին իշխանությունների ներկայացուցիչների հետ․ անձնական, ֆինանսական և, ինչու ոչ, կոռուպցիոն հարաբերություններ ունեին։ Հիմա, երբ լսում եմ Քոչարյանի և մյուսների փաստաբաններին, զարմանում եմ․ մարդիկ արտագաղթում էին երկրից, մարդկանց բանտերն էին նետում, և այն ժամանակ նրանց պաշտպանող չկար։ Ոչ ոք օրենքի մասին չէր խոսում, չգիտեին՝ որտեղ են իրավունքի միջազգային կառույցները։ Մարդկանցից բիզնես էին խլում, ստիպում արտագաղթել․ ո՞վ էր պաշտպանում այդ մարդկանց։ Նրանք նույնիսկ փաստաբանի փող չունեին․ իսկ հիմա որտեղի՞ց այդքան փող ունեն, որ տասնյակ փաստաբաններ են պահում․ ոչ մեկի մոտ հարց չի՞ առաջանում։ Երբ այն ժամանակ մարդկանց ծեծում և բանտերն էին նետում՝ միջազգային նորմերը չէին խախտվում, իսկ հիմա, տեսեք, խախտվում են․ դիմում են Ռուսաստանին և Եվրոպային՝ եկեք, փրկեք մեզ։
— Ինչո՞ւ է Ռուսաստանն ատամներով պահում Մարտի 1-ի գործում առանցքային դեր ունեցող Միքայել Հարությունյանին։
— Մի անգամ արդեն մեկնաբանել եմ այս հարցը, չէի ցանկանա կրկնվել։ Բայց լինի Միքայել Հարությունյանը, թե Պողոս Պողոսյանը՝ եթե Ռուսաստանի քաղաքացի է, նրան հանձնելու իրավունք չունեն։ Այդ դեպքում թող քննչական մարմինները գնային, Ռուսաստանի հետ պայմանավորվեին և տեղում քննություն վարեին։ Պետք է պատասխան տա այն մարդը, որը, իմանալով՝ նա Ռուսաստանի քաղաքացի է, նրան պաշտպանության նախարար է նշանակել։ Ի՞նչ իրավունքով Ռուսաստանի քաղաքացուն պաշտպանության նախարար նշանակեցին։ Հիմա ուղղակի ասելը, թե Ռուսաստանը չի հանձնում, ճիշտ մոտեցում չեմ համարում։ Նրան նախարար նշանակած մարդիկ պետք է պատասխան տան․ թույլ է տրվել կոպտագույն սխալ, որը հիմա պետք չէ Ռուսաստանի վրա բարդել։ Ռուսաստանն իր քաղաքացուն չի հանձնի․ պետք է փաստերով խոսել և պահանջներն այլ տեղ ներկայացնել։ Եթե Միքայել Հարությունյանը ՌԴ քաղաքացի չլիներ, մեծ հաճույքով կհանձնեին։
— Ակնհայտ է, որ Ռուսաստանի ղեկավարությունը Քոչարյանին յուրային է համարում, և փոքր-ինչ դժվար է պատկերացնել, որ նրա ձերբակալությունը չի անդրադառնա հայ-ռուսական հարաբերությունների վրա։
— Կարծում եմ՝ կոնկրետ արձագանքներ չեն լինի․ այսինքն՝ պաշտոնյաները կոշտ չեն արձագանքի, կխոսեն նյութական շահ հետապնդող փորձագետներն ու նման մարդիկ։ Բնական է, որ Քոչարյանը յուրային է․ Ռուսաստանին է փոխանցել ռազմավարական նշանակության բոլոր օբյեկտները․ ինչո՞ւ յուրային չլինի։
— Ստացվում է՝ հենց այս պատճառով Փաշինյանը Մոսկվայի «սրտով չէ»։
— Այո, բայց նույնիսկ Քոչարյանին զիջելով՝ Ռուսաստանն, ընդհանուր առմամբ, ոչինչ չի շահել։ Պարզ է, որ նախկինները Ռուսաստանի համար ավելի հարմար էին, նրանք հաշվի էին նստում Ռուսաստանի ղեկավարի հետ, և այս արձագանքները կապված են հենց դրա հետ։
Համեմատել բնագրի հետ · Русский
Собеседник «Первого Информационного» — эксперт Арбак Хачатрян (Россия, Москва).
– Господин Хачатрян, как вы оцениваете качество армяно-российских отношений на данном этапе? В последнее время часто звучат комментарии о том, что власти Армении проводят политику, чтобы угодить Москве и постоянно оправдываются. Есть ли такое впечатление?
– Очень важно строить отношения на честных условиях. Если с тобой не честны, то эти отношения нужно разорвать, и не имеет значения, о какой стране идет речь. Сегодня мы живем в такой период, когда отношения с одной страной могут быть хорошими, а завтра разорваться в зависимости от того, как в этот момент складываются интересы и ситуация. Мы сами себе задали вопрос: какую политику проводит Россия с нами, как позиционирует себя в отношениях с Турцией и Азербайджаном, является ли для нее приоритетом ее стратегический союзник — Армения, или она преследует другие интересы?
Думаю, отношения нужно строить на принципах равный с равным, что сегодня не так уж очевидно. Политика угодить и играть в игру будет для нас большой ошибкой, у нас больше нет времени на это. Если Армения видит, что Россия попирает ее интересы, сотрудничает с ее врагами, то об этом нужно говорить ясно. Мы доказали, что являемся другом России, больше нет необходимости угождать.
– Считаете ли вы, что власти Армении уже воспринимаются в России? Проблема, кажется, в некоторых кадрах, которые раньше были представителями гражданского общества и финансировались различными международными организациями, об этом недавно говорил и премьер-министр. Какие у вас наблюдения?
– Мы не должны смотреть, кого воспринимает Россия, а кого — нет. Нужно вести работу, правда, эти молодые люди не имеют опыта, не проводят ту политику, которую проводили прежние, и это хорошо, поскольку народ делегировал их не для этого. Определенные лица России постепенно должны привыкнуть к этому. Армения сейчас ведет политику, исходящую из ее интересов, и все обязаны смириться с этим, Армения не должна спрашивать у России, кого может назначить на ту или иную должность, эти времена давно уже прошли. До сих пор Москва привыкла говорить, что это наша страна, кого захотим — назначим. Для вас было не странно, что у всех бывших чиновников было российское гражданство, что это был за абсурд?
— Очевидно, что Москве не очень нравятся происходящие в Армении события по делу 1 Марта, мы постоянно становимся свидетелями этого по разным российским телеканалам. Что ожидать после завершения расследования дела в армяно-российских отношениях?
– Никакой опасности ждать не стоит. Все зависит от человека, в России есть люди, которые привыкли работать с представителями бывших властей – у них были личные, финансовые, почему бы и нет, коррупционные отношения. Сейчас, когда я слышу адвокатов Кочаряна и других, то это вызывает удивление: люди эмигрировали из страны, людей бросали в тюрьмы, тогда не было защищающих их. Никто не говорил о законе, не знали, где международные структуры закона. У людей отбирали бизнес, вынуждали эмигрировать, кто защищал этих людей, у этих людей даже не было денег на адвокатов, сейчас откуда у них столько денег, что содержат десятки адвокатов, ни у кого не возникает вопросов? То, что в свое время людей избивали и бросали в тюрьмы — международные нормы не нарушались, а теперь смотрите, нарушаются, обращаются к России и Европе — приезжайте спасайте нас.
– Почему Россия зубами удерживает Микаела Арутюняна, играющего ключевую роль в деле 1 Марта?
– Однажды я уже прокомментировал этот вопрос, не хотел бы повторяться, но будь-то Микаел Арутюнян, или Погос Погосян, если он гражданин России, они не имеют права передавать его. В этом случае пусть бы следственные органы пришли, договорились с Россией и на месте вели расследование. Должен ответить тот человек, который, зная, что он гражданин России, назначил его министром обороны. По какому праву гражданина России назначили министром обороны? Сейчас взять и сказать, что Россия не передает, не считаю правильным подходом. Люди, назначившие его министром, должны ответить, допущена грубейшая ошибка, которую сейчас не нужно сваливать на Россию. Россия не сдаст своего гражданина, нужно говорить фактами и представлять требования в другом месте. Если бы Микаел Арутюнян не был гражданином РФ, то с большим удовольствием сдали бы его.
– Очевидно, что руководство России считает Кочаряна своим, и немного трудно представить, что его арест не отразится на армяно-российских отношениях.
– Я считаю, что конкретных откликов не будет, то есть, чиновники не откликнутся резко, поговорят эксперты, преследующие материальную выгоду, и люди подобного рода. Естественно, что Кочарян свой, передал России все объекты стратегического значения, почему бы ему не быть своим?
– Сейчас получается, по этой же причине Пашинян «не по душе» Москве.
– Да, но даже сдачей Кочаряна Россия по большому счету ничего не выиграла. Ясно, что бывшие были удобнее для России, они считались с главой России, и данные отклики связаны именно с этим.
Նշում աղբյուրի մասին
Ամսաթիվը հաստատված է հրատարակչի հոդվածի մետատվյալներով։ Տեսանելի օրը, ամիսը և ժամը համընկնում են։ Դիտել ամսաթվի մետատվյալները