Ուկրաինա. իրավիճակը պետք է դիտարկել բազմաթիվ գործոնների ամբողջության մեջ
Украина: нужно рассматривать ситуацию в совокупности множества факторов
Կարդալ հրատարակչի կայքումԱրհեստական բանականության օգնությամբ թարգմանություն։ Ստորև հասանելի է բնագիրը՝ համեմատության համար։
Ուկրաինայի հարավ-արևելքի վերջին թեժ իրադարձությունների մասին այսօր զրուցում ենք «Կոռուպցիայի դեմ պայքարի հանրային հանձնաժողով» համառուսաստանյան հասարակական կազմակերպության նախագահի խորհրդական, անկախ իրավապաշտպան Արբակ Շահումյանի Խաչատրյանի հետ, որը շատ ժամանակ է նվիրել ազգամիջյան հակամարտությունների պատճառների խորքային ուսումնասիրությանը։
Բացի այդ, Խաչատրյանը ժամանակին բազմաթիվ քաղաքական կանխատեսումներ է արել, որոնք իրականացել են զարմանալի ճշգրտությամբ։
— Իմանալով վերջին 10 տարվա Ձեր կանխատեսումները՝ որո՞նք են ուկրաինական իրադարձությունների և ազգային ատելության պատճառները։
— Ուկրաինական իրադարձությունները կարող են ազդակ դառնալ համաշխարհային քաղաքական ու ֆինանսական համակարգի փոփոխության համար։ Պատճառները հասկանալու համար պետք է խորանալ։ Չանդրադառնանք, թե երբ և ինչու Խրուշչովը տվեց Ղրիմը, այլ վերցնենք մեր նորագույն պատմությունը։ Բելովեժյան համաձայնագիրն ամբողջությամբ հանցավոր էր։ Ելցինը իշխանության գալու համար պատրաստ էր ոչ միայն Սևաստոպոլը տալ, այլև ԽՍՀՄ բոլոր հարստությունները չնչին գնով վաճառել։ Այդ քաոսը բոլորս տեսել ենք։ Նորաստեղծ պետությունների՝ օրինակ Ուկրաինայի ու Հայաստանի որոշ ղեկավարներ, ռուս առանձին քաղաքական թզուկների աջակցությամբ, հարստանում էին՝ Ռուսաստանից ցածր գներով գազ, նավթ ու հումք ստանալով։
Միլիարդները պահում էին Եվրոպայում ու Ամերիկայում, գնում զբոսանավեր, անշարժ գույք, նույնիսկ կղզիներ, մինչդեռ պետական բյուջեն միշտ դատարկ էր։ Ղրիմում, Սևաստոպոլում ու շրջաններում ժողովուրդը մի կերպ գոյատևում էր, իսկ Հայաստանում ուղղակի սովամահ էր լինում. մարդիկ արտագաղթում էին։ Հարվածը միշտ հասարակ ժողովուրդն է ստանում, բայց ոչ ոք չի ուզում բացահայտել անպատժելիության զարգացման հիմնական պատճառները, որոնք ծնում են ֆաշիզմ, զինված խմբավորումներ և այլն։ Եվ այդ ժամանակ պետական ինստիտուտներն ու օրենքներն ինքնաբերաբար դադարում են գործել։
Իսկ այս ագահները միշտ պաշտպանված են իրենց փողերով ու կապերով։
Ատելությունը տարիներով կուտակվել է՝ կեսը Արևմուտքի, կեսը Ռուսաստանի դեմ. դժվար է առանձնացնել։ Կարծում եք՝ եվրոպական ու ամերիկյան հատուկ ծառայությունները չգիտեի՞ն այս հարստությունների ծագումը։ Շատ լավ հասկանում էին՝ գողացված փողեր են, պարզապես սպասում էին՝ երբ հնարավոր կլինի օգտագործել։ Լռում էին նույնիսկ, երբ որոշ պետություններում ոչ լեգիտիմ նախագահ էին ընտրում, ինչպես Հայաստանում։
20 տարվա կուտակվածը մի տեղ պետք է ժայթքեր։ Դա սկսվեց Ուկրաինայում։ Միշտ անհասկանալի էր՝ ինչու Ռուսաստանն իր տեղային շահերի համար պաշտպանում էր Արևմուտքին ու Ամերիկային հարմար այդ «այլանդակ» նախագահներին։ Եվ այսօր Վ. Վ. Պուտինը՝ որպես նախագահ, դարձավ Ռուսաստանի ու ռուս ժողովրդի խորհրդանիշը և թե՛ որպես անհատ, թե՛ որպես նախագահական ինստիտուտ միայնակ պետք է պատասխան տա ու երկիրը դուրս բերի ստեղծված իրավիճակից՝ միջազգային պատժամիջոցներից ու դրանց բոլոր հետևանքներից։
Այսպիսով, հետխորհրդային շրջանի ժանտախտը թալանն ու կոռուպցիան են։ Պետությունների ղեկավարներն իրենց շուրջ հավաքում էին ոչ թե մասնագետներ, այլ, ինչպես բանդաներում, «իրենց թիմը», որպեսզի նվիրված լինեն իրենց, ոչ թե պետությանը։ Իշխանական լծակներ ունենալով՝ այս մարդիկ գումար էին վաստակում ու երկրից դուրս տանում։ Վերջին ամիսներին դուրս է տարվել ավելի քան 160 մլրդ դոլար։ Ճշգրիտ չեմ կարող ասել. տեղեկությունը լրատվամիջոցներից է։
Այսպիսի վտանգավոր իրավիճակում օրենքն արդեն չի գործում. շրջաններում դատարաններն ու պետական ապարատն իրենց «բարոններ» են զգում, փողի դիմաց պատրաստ են աչք փակել ապօրինությունների վրա ու ընդունել «անհրաժեշտ» որոշումները։ Ի՞նչ եք կարծում՝ քանի՞ մարդ կարող է սպասել նախագահի կամ վարչապետի մամուլի ասուլիսին՝ իր խնդրով զանգահարելու համար։ Հետո հեռուստատեսությունը բոլոր ալիքներով ցույց է տալիս՝ ինչպես նախագահը մի քանի հարց լուծեց։ Սա Ռուսաստանի համար ամենավտանգավորն ու կործանարարն է։
— Իսկ եթե շրջապատում լավ մասնագետներ ու դիվանագետներ լինեին, ի՞նչ կփոխվեր։
— Պետական ղեկավար չեմ. կարող եմ գնահատել ու վերլուծել տեսանելի փաստերը։ Պետական ղեկավարը հսկայական ապարատ ու պետական ինստիտուտներ ունի՝ հետախուզություն, հակահետախուզություն և այլն, ստանում է հսկայական տեղեկություն և դրա վերլուծությունը։ Վստահ եմ՝ եթե դրանք ճիշտ աշխատեին, ժողովուրդն այս ծանր փորձությունը չէր տեսնի, և պետությունն այս ծանր վիճակում չէր հայտնվի։ Օրինակ՝ հասկանալով Բելովեժյան համաձայնագրի հանցավորությունը և ունենալով Ռուսաստանի տեղեկատվական ու փաստաթղթային բազան, մի՞թե չէր կարելի դիմել միջազգային դատարան։
Արդյունքն այլ կլիներ։ Կամ իմանալով՝ ինչպես է ապրում ռուս ժողովուրդն Ուկրաինայում, հանրաքվե պահանջել ոչ թե Մայդանից հետո, այլ մի քանի տարի առաջ՝ հսկայական դիվանագիտական հաղթաթուղթ ունենալով։ Լրատվամիջոցներից լսել եմ՝ ԱՄՆ-ն Ուկրաինայում ծախսել է 5 մլրդ դոլար։ Ես հարյուր տոկոսով վստահ եմ՝ այս 20 տարվա ընթացքում Ռուսաստանն Ուկրաինայի վրա ծախսել է մոտ 300 մլրդ դոլար, եթե ոչ ավելի։ Ամերիկան հինգ միլիարդ դոլարով հեղաշրջման հասավ։ Մի՞թե վիրավորական չէ ռուս դիվանագետների ու պետական գործիչների համար։
— Այժմ Ուկրաինայում ու Հայաստանում իշխանության են օլիգարխները։ Ինչպե՞ս եք գնահատում դա։
— Ձեր օլիգարխ կոչած այդ ղեկավարներն ու նրանց շրջապատը, իշխանության գալով, դառնում են ամենահարուստ ու «հաջողակ» գործարարները՝ բոլոր հարազատների հետ միասին՝ որդիներ, կանայք, զոքանչներ, նույնիսկ «մահամերձ» տատիկներ։ Ռուսաստանից գազ, նավթ և այլն ստանում են 100-110 դոլարով, ժողովրդին վաճառում՝ 400 դոլարով։ Տարբերությունը դառնում է նրանց անձնական շահույթը, կապիտալի մեծ մասը պահվում է արտասահմանում՝ ԱՄՆ-ում ու Եվրոպայում, նույնիսկ Ռուսաստանում ընկերություններ ու ֆինանսական բաժնետոմսեր ունեն։ Ուկրաինայի պատմությունից հետո Արևմուտքի հետ մնացածների հաշիվները չտուժեցին, իսկ քաղաքական հանգամանքների պատճառով այնտեղ փախչել չկարողացածների հաշիվները սառեցվեցին կամ կալանքի տակ դրվեցին (Ռուսաստանին նրանց նվիրվածությանը չեմ հավատում)։ Ուրեմն ժամանակավոր երևույթ է՝ որ օլիգարխն որտեղ և ում հետ է… Ռուսաստանը պետք է մտածի, որովհետև այդ ամբողջ դրամական բազան Ռուսաստանից է։
— Ինչպե՞ս եք գնահատում Պուտինի գործողություններն Ուկրաինայում։ Ի՞նչ դրական ու բացասական կողմեր կան Ռուսաստանի համար։
— Պետք է իրավիճակը դիտարկել բազմաթիվ գործոնների ամբողջության մեջ։ Հաշվի առնելով հանգամանքները՝ Ռուսաստանի նախագահը, որպես խոշոր տերության ղեկավար և գաղափարական առաջնորդ, չէր կարող այլ կերպ վարվել։ Հիմնական գործոններն են՝ նախ ռուսախոս բնակչության պաշտպանությունը, որը 20 տարի մի կերպ գոյատևում էր, իսկ Մայդանից հետո նաև «երրորդ կարգի» խարանը ստացավ։ Երկրորդ՝ Սևաստոպոլի ու Ղրիմի պատմական նշանակությունը Ռուսաստանի համար, և երրորդ՝ Ուկրաինայի տարածքում մնացած, «գաղտնի» դասակարգված ռուսական ռազմարդյունաբերական համալիրի անվտանգությունը։ Բայց այս հանգամանքներն էլ ահռելի դժվարություններ ստեղծեցին նախագահի համար։ Օգտագործելով Ղրիմի իրավիճակը՝ Ամերիկան ու Արևմուտքը կարող էին կարճ ժամկետում իրենց զորքերն ու սպառազինությունը տեղակայել Ռուսաստանի սահմանների մոտ։
Հիմա պատկերացնո՞ւմ եք՝ իր ժողովրդին նվիրված պետական գործիչն ինչպես դուրս գա այս փակուղուց։ Ի՞նչ կլինի, եթե, Աստված մի արասցե, Ուկրաինայում քաղաքացիական պատերազմ սկսվի, և հիմնական գրգռիչը լինի ազգությունը՝ ռուս, ուկրաինացի։ Նույնիսկ եթե Եվրոպան, Ամերիկան ու Ռուսաստանը համաձայնության հասնեն Ուկրաինայի ինչ-որ շրջանների ինչ-որ կարգավիճակների շուրջ, Արևմուտքը Ռուսաստանին երբեք իր տնտեսական շուկա չի թողնի որպես իրավահավասար գործընկեր։ Այսօր Ռուսաստանը հնարավորություն է ստացել՝ գուցե խոսքերս անհեթեթ թվան, արագացնելու շուրջ 200 տարի շարունակվող համաշխարհային «ֆինանսատնտեսական գողության» քայքայումը և նպաստելու նոր համաշխարհային տնտեսական համակարգի ստեղծմանը։
Հիմա բոլոր մանրամասները չեմ բացի, բայց նույնիսկ Աֆրիկայի ամենահետամնաց երկրներում, որտեղ բնակիչները չեն կարող հեռանալ ոչ միայն պետությունից, այլ նույնիսկ իրենց գյուղից, նրանք բանկային քարտերի «օգնությամբ» աշխատում են միջազգային ֆինանսական մագնատների համար, որոնց համար ո՛չ սահմաններ կան, ո՛չ օրենքներ։
— Դուք եղել եք Հայաստանի նախագահի, Ռուսաստանի մարդու իրավունքների լիազորի խորհրդականը, ենթարկվել եք Հայաստանի իշխանությունների քաղաքական հետապնդումներին (Հայաստանից Ռուսաստանի ԱԴԾ ուղարկված փաստաթղթերի պատճեններն ունենք, դրա համար խոսում ենք այդ մասին)։ Ձեր կարծիքով՝ ի՞նչ կլինի Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև, նաև Ղարաբաղի հարցում։
— Այժմ Ղարաբաղի հարցը շատ վտանգավոր է ոչ միայն Հայաստանի ու Ադրբեջանի, այլև Ռուսաստանի համար՝ Ուկրաինայի պատճառով նրա ներկա վիճակից ելնելով։ Այն կարող է Ռուսաստանի համար երկրորդ «ճակատը» դառնալ։ Արդեն քննարկեցինք՝ ովքեր են այժմ իշխանության Ուկրաինայում ու Հայաստանում։ Նայեք նաև Ռուսաստանում ու Ամերիկայում հայ արտագաղթողների թվին. անկախ նրանից՝ քաղաքացիություն են ստանում, թե բնակության թույլտվություն, գոյատևելու համար ստիպված էին հայրենիքից հեռանալ ցանկացած եղանակով։ Ղարաբաղյան պատերազմը վտանգավոր է թե՛ Ադրբեջանի, թե՛ Հայաստանի համար։ Երազանքս է՝ իրենք միմյանց հետ լուծեն հարցը։ Անկեղծ ասում եմ՝ լուծման ուղիներ կան։ Բայց սա առանձին թեմա է։
— Ղարաբաղի հարցը շատ կարևոր է Կովկասի համար։ Խնդրում եմ՝ հիմա հնչեցրեք հնարավոր լուծումներից գոնե մեկը։
— Քանի որ մեր սերունդը, գուցե կոպիտ հնչի, անճարակ դուրս եկավ, պետք է բոլոր պայմանները ստեղծենք, որպեսզի մեր երեխաները միասին ապրեն բարենպաստ պայմաններում՝ հատուկ տնտեսական գոտի ստեղծենք և այլն։ Իսկ որոշումը թող ընդունեն 10-20 տարի անց, որովհետև նրանք ավելի քաղաքակիրթ ու բանական կլինեն։
Համեմատել բնագրի հետ · Русский
О последних горячих событиях на юго-востоке Украины мы сегодня беседуем с Арбаком Шаумяновичем Хачатряном, советником председателя Общероссийской общественной организации «Общественная комиссия по борьбе с коррупцией», независимым правозащитником, посвятившем немало времени глубокому изучению причин межнациональных конфликтов.
Кроме того, в свое время Хачатрян сделал немало политических прогнозов, которые сбылись с удивительной точностью.
- Зная Ваши прогнозы за последние 10 лет, каковы причины украинских событий и национальной ненависти?
- Украинские события могут стать толчком для изменения мировой политической и финансовой системы. А чтобы понять в чем причина этих событий, нужно более глубоко посмотреть. Не берем те времена, когда и почему Хрущев отдал Крым, а берем нашу новейшую историю. Беловежский договор был целиком преступным. Ельцин, чтобы прийти к власти готов был не только Севастополь отдать, но и продавать все богатства СССР за копейки. Времена этого хаоса мы все видели. Некоторые руководители вновь созданных государств (таких как Украина, Армения) при поддержке отдельных российских политических карликов обогащались, получая из России газ, нефть, сырье по низким ценам.
Свои миллиарды они хранили в Европе, Америке, приобретали яхты, недвижимость, даже острова, а государственный бюджет всегда был пуст. В Крыму, Севастополе, регионах народ выживал, а в Армении вообще голодал, люди эмигрировали. Всегда простой народ получает удары, но никто не хочет открывать основные причины развития безнаказанности, которая создает фашизм, вооруженные группировки и т.д. И тогда само собой перестают работать государственные институты, законы. А эти хапуги всегда защищены своими деньгами и связями.
Ненависть копилась годами, половина - против Запада, половина – против России, отделить трудно. Как Вы думаете, европейские и американские спецслужбы не знали откуда эти богатства? Они отлично понимали, что это - ворованные деньги, просто ждали момента, когда это можно будет использовать. Даже молчали, когда в некоторых государствах выбирали нелегитимного президента, как в Армении.
То, что копилось 20 лет, должно было где-то прорваться. Это началось в Украине. Мне всегда было неясно, почему Россия для своих локальных выигрышей защищала тех «уродов»-президентов, которые были удобны Западу и Америке. И сегодня президент в лице В.В.Путина стал символом России и российского народа, и как личность и как президентский институт один должен отвечать и вывести страну из той ситуации, в которой оказалась страна (международные санкции со всеми их последствиями).
Так что чума постсоветского времени – грабежи и коррупция. Руководители государств вокруг себя собирали не профессионалов, а «свою команду», как в бандах, чтобы преданны были им, а не государству. Имея властные рычаги, эти люди зарабатывали и вывозили деньги из страны. В течение последних месяцев было вывезено более 160 млрд долл, точно я сказать не могу, эта информация из СМИ.
В такой опасной ситуации уже не работает закон, в регионах суды и государственный аппарат чувствуют себя «баронами», за деньги готовы закрывать глаза на беззаконие, принимать «нужные» решения. Как Вы думаете, сколько людей могут ждать пресс-конференции президента или премьера, чтобы дозвониться по своей проблеме? А потом телевидение по всем каналам показывает, как президент решил несколько вопросов. Это самое опасное и разрушительное для России.
- А если бы в окружении были хорошие специалисты и дипломаты, что бы изменилось?
- Я не государственный руководитель, я могу дать оценку и анализ по фактам, которые видно. Государственный руководитель имеет огромный аппарат и государственные институты (разведка, контрразведка и т.д.), получает огромную информацию и анализ ее. Я уверен, если бы эти аппараты правильно работали, такое тяжелое испытание не видел бы народ, и государство не попало бы в такое тяжелое положение. Для примера, неужели, понимая преступность Беловежского договора, имея такую информационную и документальную базу как у России, нельзя было обратиться в международный суд?
Результат был бы другим. Или, зная как живет русский народ в Украине, добиваться референдума не после Майдана, а еще несколько лет назад, имея огромный дипломатический козырь на руках. По СМИ я слышал, что США потратили в Украине 5 млрд долл, а я стопроцентно уверен, что Россия за эти 20 лет потратила на Украину около 300 млрд долл, если не больше. Америка пятью млрд долл добилась переворота. Неужели не обидно российским дипломатам и государственным деятелям?
- Сейчас в Украине и Армении у власти олигархи. Как Вы оцениваете эту ситуацию?
- Те руководители и их окружение, которых вы называете олигархами, придя к власти, становятся самыми богатыми и «успешными» бизнесменами, в том числе все их родственники – сыновья, жены, тещи, даже бабушки «при смерти». Получая из России газ, нефть и т.д. по 100-110 долл, продают народу по 400 долл. Эта разница становится их личной прибылью и большая часть капитала хранится за рубежом – в США, Европе и даже в России имеют фирмы и финансовые акции. После истории с Украиной счета тех, кто остался с Западом, не пострадали, а тех, кто не смог по политическим обстоятельствам убежать туда (я не верю в их преданность России) – заморожены или арестованы. Так что это временное явление кто из олигархов где и с кем… России об этом стоит задуматься, ведь вся эта денежная база из России.
- Как Вы оцениваете действия Путина в Украине? Плюсы и минусы для России?
- Нужно рассматривать ситуацию в совокупности множества факторов. Учитывая обстоятельства, президент России, как руководитель крупной державы и идейный лидер, не мог поступить иначе. Основные из упомянутых факторов таковы. Первый - защита русскоязычного населения, которое 20 лет выживало, а после Майдана еще получило клеймо «третьесортного». Второй - историческое значение Севастополя, Крыма для России и третий - безопасность военно-промышленного комплекса России, имевшего «гриф секретности», оставшегося на территории Украины. Но эти обстоятельства и создали огромные трудности для президента. Употребляя ситуацию в Крыму, Америка и Запад могли в короткие сроки разместить около границ России свои войска и вооружение.
Сейчас представляете, как преданному своему народу государственному деятелю выйти из такой тупиковой ситуации? Что если, не дай бог, в Украине начнется гражданская война и главным раздражителем будет национальность (русский, украинец)? Даже если будет достигнуто согласие между Европой, Америкой и Россией по вопросам каких-то статусов каких-то регионов Украины, Запад никогда не пустит Россию в свой экономический рынок как равноправного партнера. Сегодня у России появилась возможность, может быть, мои слова Вам покажутся абсурдными, ускорить разрушение мирового «финансово-экономического воровства» , которое продолжается около 200 лет, способствовать созданию новой мировой экономической системы.
Я не буду раскрывать сейчас все подробности, но даже в самых отсталых африканских странах, где жители не имеют возможности выехать не то что за пределы своего государства, а даже из своей деревни, они с «помощью» банковских карт работают на международных финансовых магнатов, для которых нет ни границ, ни законов.
- Вы были советником президента Армении, советником Уполномоченного по правам человека РФ, пережили политические преследования со стороны армянских властей (копии документов, отправленных в ФСБ России из Армении, у нас, поэтому мы об этом говорим), как Вы думаете, что будет между Арменией и Россией, а также Карабахский вопрос?
- В настоящее время вопрос Карабаха очень опасен не только для Армении и Азербайджана, но и для России из-за ситуации, в которой она сейчас находится в связи с Украиной. Это может стать вторым «фронтом» для России. Мы уже обсудили, кто в настоящее время находится у власти в Украине и Армении. И посмотрите количество эмигрантов-армян в России и Америке, неважно кто из них получает гражданство или вид на жительство, они вынуждены были любым способом покинуть родину для выживания. Карабахская война опасна и для Азербайджана и для Армении. Моя мечта, чтобы они сами между собой решили этот вопрос. Я откровенно Вам говорю: пути решения вопроса есть. Но это отдельная тема.
- Карабахский вопрос для Кавказа очень важен, пожалуйста, озвучьте сейчас хотя бы один из возможных путей решения.
- Так как наше поколение, может это грубо звучит, оказалось бездарным , мы должны создать все условия , чтобы наши дети жили совместно в благоприятных условиях (создать особую экономическую зону и т.д.), а решение пусть они принимают лет через 10-20, т.к. они будут более цивилизованные и разумные.
Նշում աղբյուրի մասին
Дата непосредственно отображена в оригинальном HTML: 14 мая 2014, 18:43; метаданные издателя согласуются.