Armenian Americans should file lawsuits against Donald Trump and his son — Arbak Khachatryan
Ամերիկահայությունը Դոնալդ Թրամփի եւ նրա որդու նկատմամբ հայցեր պետք է ներկայացնի դատարան. Արբակ Խաչատրյան
Read on the publisher’s websiteAI-assisted translation. The original article is available below for comparison.
“The war we regard as sacred, fought for the nation’s existence, and our sons’ innocent blood must never become anyone’s object of manipulation. Those who plundered the country must not achieve a change of government through ‘false patriotism’ instead of a national amnesty and public repentance. If honest, they should confess at the graves of the fallen boys, the flower of the nation, that they too are complicit in this slaughter: over recent decades they ‘fortified’ their palace walls rather than their homeland’s borders,” analyst Arbak Khachatryan told Aravot.am in response to a proposal urgently to form a headquarters for operational management of military-political matters.
To recall, 13 Armenian parties recently issued a joint statement calling for the urgent establishment of a headquarters for operational management of military-political matters, a special state body. Three more parties subsequently joined.
In an earlier Aravot interview, Arbak Khachatryan proposed another idea: a Council of Justice. We asked how compatible the parties’ joint statement was with his proposal and, more generally, his attitude toward it.
Our interviewee recalls a tradition in tradition-minded England: jurors visited cemeteries before their most important verdicts and spent several hours contemplating there. Thoughts of life’s transience and eternity helped them decide conscientiously. In this context, answering Aravot.am, Arbak Khachatryan says: “They must finally realize that astronomical resources amassed through the country’s brutal dismemberment should have served Armenia’s prosperity and strengthening rather than becoming palaces and expensive cars.
In short, a guaranteed future.” Still, he considers it untimely to discuss this now: escaping the fire, we fell into “muddy water.” “The newcomers at the helm resemble the well-unforgotten old. I am convinced their conduct cannot improve the situation. Discussion is also untimely because the true time has not yet come to ‘cast away stones and gather stones’—in other words, to establish Justice and the Administration of Justice stronger than the Law. But it will come; that is beyond doubt. God is everyone’s judge…”
On the war now continuing for 25 days and its causes, our interviewee observes that Turkey is exploiting the situation and Western sanctions against Russia to increase its weight and role as much as possible, not just in the South Caucasus but in the Black Sea basin, expecting to fight Russia with Ukraine’s support and quickly return Crimea to its own control. “As they say, ‘times change; eternity does not.’ Turkey again bids to be a global player, displaying the ‘educational’ might of part of its arsenal, flying from Azerbaijani territory toward Armenian positions and falling on civilian settlements too.”
He emphasizes that some weapons causing extensive destruction and thousands of casualties are being used against Artsakh in younger brother Azerbaijan’s “name” by members of Turkey’s army, considered NATO’s second-largest and second-most-powerful, without the knowledge or permission of the bloc’s partners. “Informed European and Russian sources have begun confirming this too. If so, either Turkey acts independently and, in the phrase from a well-known joke, does younger brother Azerbaijan a favor ‘with the bride’s backside,’ disregarding NATO’s requirement against using its arsenal without its knowledge and instruction; or Western countries know this is being done to spite the CSTO, formed under Russia, considered a military opponent, and including Armenia.”
The long-term purpose of this provocation is not hard to guess, our interviewee believes: “How should Armenians caught in these pincers act? To me, more important than sending humanitarian aid to compatriots at war is a targeted strategy by Armenians worldwide, in different corners of the planet. If Turkey prohibits flights carrying humanitarian aid to Artsakh over its territory, Armenian Americans, trusting the impartiality of America’s judiciary, reputed to be incorruptible, should use prominent lawyers to file lawsuits against Donald Trump, who closes his eyes to reality, and his beloved son, specializing in arms supplies.
We must establish how a NATO member uses military equipment against another country without the bloc’s other members knowing. I deeply believe European Armenians should hold continuous protests with the same demand outside NATO headquarters in Brussels. The war, with great human losses along Armenia’s borders and throughout Artsakh, takes place before countries described as civilized, regarding human beings as central to dignified life and accepted values. Countries that sadly continue policies of double standards.
The West, practiced in defending human rights, inexplicably remains stone-silent about ISIS terrorists acting under Turkish and Azerbaijani patronage and mercenaries who infiltrated the region. Is it not absurd that Western ‘sympathy’ for one person, Navalny in this case, exceeds condemnation of the broad-daylight slaughter of a people’s young generation? This should give pause and concern to the dignified public that declared a fight against terrorism.”
Our interviewee observes something important: the imperative to recognize Erdoğan as a global criminal, having exceeded all bounds while enjoying indirect support from civilized countries. “This must become the concern not only of Armenians worldwide but of the civilized world that has not lost the last remnants of reason, conscience and conscientiousness. Because the time has come finally to distinguish humans from animals.”
Nelly GRIGORYAN
Compare with the original text · Հայերեն
«Մեզ համար սուրբ համարվող, ազգի լինելիության համար մղվող պատերազմն ու մեր որդիների անմեղ արյունը երբևէ ու ոչ մեկի կողմից չպիտի դառնա շահարկման առարկա: Երկիրը թալանած գործիչները համազգային ամնիստիայի ու հրապարակային ապաշխարման փոխարեն, «լժեհայրենասիրության» միջոցով իշխանափոխության չպիտի հասնեն: Ազնիվ լինելու դեպքում էլ ազգի սերուցքը համարվող զոհված տղեկների գերեզմանների առջև պիտի խոստովանեն, որ այս սպանդի մեջ իրենց մեղսակցությունն էլ կա, քանի որ վերջին տասնամյակների ընթացքում նրանք հայրենի երկրի սահմանների փոխարեն «ամրացրել» են սեփական ապարանքների պատերը»,- Aravot.am-ի հետ զրույցում այսպես արձագանքեց վերլուծաբան Արբակ Խաչատրյանը՝ հրատապ կարգով ռազմաքաղաքական հարցերի օպերատիվ կառավարման շտաբ ձեւավորելու առաջարկին:
Հիշեցնենք, հայաստանյան 13 կուսակցություն օրերս հանդես եկան համատեղ հայտարարությամբ ՝ հրատապ կարգով ստեղծել ռազմաքաղաքական հարցերի օպերատիվ կառավարման շտաբ-պետական հատուկ մարմին: Ավելի ուշ, ևս երեք կուսակցություն միացավ հայտարարությանը:
Ավելի վաղ, «Առավոտին» տված հարցազրույցում Արբակ Խաչատրյանը մեկ այլ գաղափար էր առաջարկել՝ Արդարության խորհրդի ստեղծում: Հետաքրքրվեցինք՝ որքանո՞վ է կուսակցությունների համատեղ հայտարարությունը համատեղելի իր առաջարկի հետ կամ, առհասարակ, ինչպե՞ս է վերլուծաբանը վերաբերվում կուսակցությունների այդ հայտարարությանը:
Մեր զրուցակիցը հիշեցնում է՝ ավանդապաշտ Անգլիայի երդվյալների դատարանում ձևավորված ավանդույթ էր գործում. երդվյալները կարևորագույն վճիռներ կայացնելուց առաջ այցելում էին գերեզմաններ ու մտորման համար այնտեղ անցկացնում մի քանի ժամ: Կյանքի անցողիկության ու հավերժի գոյության միտքն էլ նպաստում էր նրանց՝ խղճի մտոք որոշումներ կայացնելուն: Այս համատեքստում պատասխանելով Aravot.am-ի հարցին, Արբակ Խաչատրյանն ասում է. «Ի վերջո նրանք պիտի գիտակցեն, որ երկրի վայրագ հոշոտման հաշվին կուտակած աստղաբաշխական միջոցները՝ դղյակներ ու թանկարժեք մեքենաներ դառնալու փոխարեն, պիտի ծառայեին Հայաստան երկրի բարգավաճմանն ու ամրապնդմանը: Միով բանիվ՝ երաշխավորված ապագային»: Սրանով հանդերձ, մեր զրուցակիցը գտնում է, որ հիմա տեղին չէ այս մասին խոսելը, քանի որ կրակից փրկվել հիմա էլ «ցեխաջուրն» ենք ընկել.
«Իշխանության ղեկը ստանձնած նորերն էլ՝ լավ չմոռացված հներին են հիշեցնում: Իմ համոզմամբ, նրանց վարքը չի կարող նպաստել ստեղծված վիճակի բարելավմանը: Սակայն այս մասին տեղին չէ խոսելը նաև այն պատճառով, քանի որ դեռ չի եկել «քարերը նետելու և քարերը հավաքելու, այլ կերպ՝ Օրենքից զորեղ Արդարության և Արդարադատության հաստատման ճշմարիտ ժամանակը»: Իսկ որ այն գալու է՝ կասկածից վեր է: Աստված բոլորին դատավոր…»
Անդրադառնալով արդեն 25 օր շարունակվող պատերազմին եւ դրա դրդապատճառներին, մեր զրուցակիցը նկատում է, որ օգտվելով ստեղծված իրավիճակից և արևմտյան պետությունների կողմից Ռուսաստանի հանդեպ կիրառվող պատժամիջոցներից, Թուրքիան փորձում է հնարավորինս մեծացնել իր կշիռն ու դերակատարությունը ոչ միայն Հարավկովկասյան տարածաշրջանում, այլև Սևծովյան ավազանում՝ ակնկալելով Ուկրաինայի աջակցությամբ պայքար Ռուսաստանի դեմ և Ղրիմի շուտափույթ վերադարձ իր տիրապետություն: «Ինչպես ասում են՝ «Ժամանակները փոփոխական են, հավերժությունն է անփոփոխ»: Թուրքիան վերստին համաշխարհային խաղացողի հայտ է ներկայացնում՝ ի ցույց դնելով Ադրբեջանի տարածքից հայկական դիրքերի ուղղությամբ սլացող, նաև խաղաղ բնակավայրերի գլխին թափվող իր ոչ ամբողջ զինանոցի «դաստիարակչական» հզորությունը»:
Այս զարգացումներում, մեր զրուցակիցն ուշադրություն է հրավիրում այն հանգամանքին, որ մեծաթիվ ավերածությունների եւ հազարավոր զոհերի պատճառ դարձած զինատեսակների մի մասը՝ ՆԱՏՕ-ի կազմում թվաքանակով ու զորությամբ երկրորդը համարվող թուրքական բանակի ներկայացուցիչներն են կրտսեր եղբոր՝ Ադրբեջանի «անունից» կիրառում Արցախի հանդեպ, ինչը արվում է առանց նույն այդ ռազմական բլոկի գործընկերների իմացության ու թույլտվության: «Դա սկսել են հաստատել նաև եվրոպական և ռուսական իրազեկ աղբյուրները: Իսկ եթե դա այդպես է, ապա ստացվում է, որ կամ Թուրքիան ինքնագլուխ է գործում եւ հայտնի անեկդոտի հայտնի արտահայտությամբ «հարսի հետույքով» լավություն անում կրտսեր եղբորը՝ Ադրբեջանին, քամահրելով ՆԱՏՕ-ի ներքին՝ առանց իր գիտության ու հրահանգի զինական արսենալի կիրառությունն արգելող պահանջը, կամ էլ, դա արվում է արևմտյան պետությունների գիտությամբ՝ ի հեճուկս ռազմական հակառակորդ համարվող Ռուսաստանի գլխավորությամբ ստեղծված ՀԱՊԿ-ի, որի անդամ է համարվում նաև Հայաստանը»:
Թե ի՞նչ հեռահար նպատակ է հետապնդում այդ սադրանքը, մեր զրուցակցի գնահատմամբ՝ դժվար չէ կռահելը. «Իսկ թե նման պարագայում ի՞նչ վարք պիտի դրսևորի աքցանների մեջ հայտնված հայությունը ըստ իս, պատերազմող հայրենակիցներին հումանիտար օգնություն հասցնելուց առավել կարևորը, աշխարհասփյուռ հայության կողմից երկրագնդի տարբեր ծագերում կիրառվելիք նպատակային ռազմավարությունն է: Եթե Թուրքիան արգելում է իր տարածքով Արցախին հումանիտար օգնություն հասցնող օդանավերի թռիչքը, ապա ամերիկահայությունն էլ, ապավինելով անկաշառի համարում ունեցող ամերիկյան դատական համակարգի անաչառությանը՝ հայտնի փաստաբանների միջոցով իրողության հանդեպ աչք փակող Դոնալդ Թրամփի ու նրա՝ զենքի մատակարարման մեջ մասնագիտացած սիրասուն որդու հանդեպ դատական հայցեր պիտի ներկայացնի դատարան: Հարկ է պարզել, թե այդ ինչպե՞ս է Հյուսիսատլանտյան դաշինքի անդամ երկիրն առանց ռազմաքաղաքական հիշյալ բլոկի մյուս անդամների գիտության ռազմատեխնիկա կիրառում այլ երկրի նկատմամբ: Իմ խորին համոզմամբ՝ եվրոպահայությունն էլ նույն պահանջով բողոքի շարունակական ակցիաներ պիտի անցկացնի Բրյուսելում տեղակայված ՆԱՏՕ-ի կենտրոնակայանի մոտ: Հայաստանի հանրապետության սահմաններին և Արցախի ողջ երկայնքով ծավալված, մարդկային մեծ կորուստներով ուղեկցվող պատերազմն ընթանում է քաղաքակիրթ որակված, մարդուն իբրև արժանապատիվ կյանքի և համընդունելի արժեհամակարգի առանցք դիտարկող երկրների աչքի առջև: Երկրներ, որոնք, ցավոք սրտի, շարունակում են տուրք տալ երկակի ստանդարտների քաղաքականությանը: Մարդու իրավունքների պաշտպանության մեջ հմտացած Արևմուտքը, չգիտես ինչու, քար լռություն է պահպանում Թուրքիայի և Ադրբեջանի հովանու ներքո գործող ԻԳԻԼ-ի ահաբեկիչների և տարածաշրջան սողոսկած վարձկանների հանդեպ: Զավեշտական չէ արդյոք, երբ մեկ մարդու, տվյալ դեպքում՝ Նավալնու հանդեպ արևմտյան երկրների կողմից դրսևորվող «սրտացավությունն» ավելին է, քան մի ժողովրդի երիտասարդ հատվածի հանդեպ օրը ցերեկով իրականացվող սպանդի դատապարտումը: Սա է, որ մտորելու և մտահոգվելու առիթ պիտի տա ահաբեկչության դեմ կռիվ հայտարարած արժանապատիվ հանրությանը»:
Մեր զրուցակիցը նկատում է, որ այս ամենում դրսեւորվեց շատ կարեւոր մի հանգամանք՝ չափերն անցած, քաղաքակիրթ երկրների անուղղակի աջակցությունը վայելող Էրդողանին՝ համաշխարհային հանցագործ ճանաչելու անհրաժեշտության հրամայականը. «Սա ոչ միայն աշխարհասփյուռ հայության, այլև առողջ բանականության, խղճի ու խղճմտանքի վերջին փշուրները չկորցրած քաղաքակիրթ աշխարհի խնդիրը պետք է դառնա: Քանի որ եկել է մարդուն կենդանուց վերջնականապես տարբերակելու ժամանակը»:
Նելլի ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ