Moscow “will not save” Robert Kocharyan — Arbak Khachatryan
Մոսկվան Ռոբերտ Քոչարյանին «չի փրկի». Արբակ Խաչատրյան
Read on the publisher’s websiteAI-assisted translation. The original article is available below for comparison.
First Informational’s interviewee is expert Arbak Khachatryan (Russia, Moscow).
— Mr. Khachatryan, the National Security Service is active these days, and we are witnessing several revelations. The 1 March case seems to be moving forward: former Armenian Defense Minister Mikayel Harutyunyan is accused of overthrowing the constitutional order, and second president Robert Kocharyan has been summoned for questioning. Do you think the case can be fully solved ten years later?
— What is happening in Armenia these days is very important. Most importantly, people’s faith in the competent bodies and the authorities has been restored. Over 15–20 years, this people witnessed every conceivable thing: plunder, corruption and other crimes became an internal law; people did not even believe it would end one day.
Throughout this time, in my interviews and speeches, I insisted that the only way to put the country on its feet was to return what had been plundered, and now everything is going precisely in that direction. Some foreign countries must freeze these people’s accounts, because the big money has long been abroad. All crimes committed over these years must be exposed and the guilty held accountable, starting with the simplest plunder. I was taking the train from Georgia to Armenia and remembered Armenia in the ’60s and ’70s: they sold the railway and other important things and consumed the money. They sold and consumed everything of strategic importance to Armenia. They committed those crimes confident that their scoundrel friends in Moscow would protect them, while transferring the money to Europe, thinking it was untouchable. But I repeat: all that money must be frozen.
As for the 1 March crime, uncovering it is a vital necessity. Those who shot at the people cannot avoid accountability; that atmosphere of impunity must disappear. If our enemies spent a billion to bring the Armenian people to this state, they could not have done it on the scale of the former authorities. God willing, that crime will be uncovered; in any event, I see efforts. I am happy people are full of faith; I hope this time it is not in vain. All the highest levels must answer for killing people and bringing the nation to this condition.
— In your opinion, will Moscow protect Robert Kocharyan and grant him asylum as it did Yanukovych?
— In an interview before the revolution, I said Russia’s president would congratulate different people within a few days, and that is what happened. Times and realities change. Without Syria, Ukraine and geopolitical difficulties, support would have been possible, but I do not believe such a thing will happen now. Why would Russia need to support Kocharyan? The upheaval in Ukraine had a different character; in Armenia, a group that had not plundered came to leadership. These people came peacefully and did not plunder the country. Supporting Robert or someone else will cost Russia more than ignoring him—that is my opinion—so I do not think Moscow will save him.
I would like Russia to understand its officials’ mistakes and crimes against Armenia: buying everything in Armenia does not mean Armenia belongs to it completely. This will strike back like a boomerang.
— In your view, is Moscow not concerned about these revelations? They could also lead to the uncovering of 27 October, and many see Russia itself behind that crime.
— I doubt Moscow will intervene in these matters. I doubt they will support Kocharyan; incidentally, his whole family is in the United States today. Nice, is it not, to plunder billions in Armenia and live in the US? I also do not think Kocharyan expects Moscow’s support. As for uncovering 27 October, I believe far more domestic names will emerge than external interests.
They plundered everything they could from Armenia. We knew there had been plunder, but on this scale—I am astonished. Everyone must now support and contribute to cleansing that system, and we must do everything possible so geopolitical centers do not become interested and this does not bring a danger of war. Today’s government faces very serious dangers.
— Yes, the legitimate authorities face enormous difficulties. How can we ensure these authorities have a long life?
— It is indeed very difficult, and most importantly everyone must understand the extent of their responsibility. Holding office is an enormous burden. People fought at the time and came wanting to create a free country, but as soon as they saw the levers of power and money, we faced this reality. The most important task, in my view, is training personnel. The authorities face great danger, but nobody in the country should remain beyond accountability. There are both internal and external difficulties. Armenia’s change happened peacefully; I hope further developments will also proceed peacefully. The new government must be able to withstand both internal and external challenges, and that will not be easy. It is wrong to leave everything to the government alone.
Compare with the original text · Հայերեն
«Առաջին լրատվական» -ի զրուցակիցն է փորձագետ Արբակ Խաչատրյանը (Ռուսաստան, Մոսկվա):
– Պարոն Խաչատրյան, ԱԱԾ-ն այս օրերին ակտիվ գործունեություն է ծավալում, մի շարք բացահայտումների ականատեսն ենք լինում։ Մարտի 1-ի գործը կարծես տեղից շարժվում է, սահմանադրական կարգը տապալելու մեջ մեղադրվում է ՀՀ պաշտպանության նախկին նախարար Միքայել Հարությունյանը, հարցաքննության է կանչվել երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը։ Կարծում եք՝ տասը տարի անց հնարավո՞ր է հասնել գործի լիարժեք բացահայտման։
– Շատ կարևոր է այն, ինչ տեղի է ունենում այս օրերին Հայաստանում։ Եվ ամենակարևորն այն է, որ ժողովրդի մեջ վերականգնվել է հավատը պատկան մարմինների, իշխանությունների նկատմամբ։ 15-20 տարի այս ժողովուրդն ինչի ականատեսն ասես՝ եղավ, թալանը, կոռուպցիան և մնացած հանցագործությունները դարձել էին ներքին օրենք, մարդիկ չէին էլ հավատում, որ այդ ամենի վերջը մի օր կգա։
Ես այսքան ժամանակ իմ հարցազրույցներում ու ելույթներում պնդում էի, որ երկիրը ոտքի վրա կանգնեցնելու միակ միջոցն այն է, որ թալանածը վերադարձվի, ու հիմա հենց այդ ուղով է ամեն ինչ գնում։ Որոշ արտասահմանյան երկրներ պետք է սառեցնեն այդ մարդկանց հաշիվները, որովհետև խոշոր փողերը վաղուց դրսում են։ Այս տարիների ընթացքում կատարած բոլոր հանցագործությունները պետք է բացահայտվեն, ու մեղավորները պատասխան տան՝ ամենահասարակ թալանից սկսած։ Ես Վրաստանից գնացքով գալիս էի Հայաստան և հիշեցի Հայաստանի 60-70-ական թվականները, և՛ երկաթգիծը, և՛ մնացած կարևոր բաները վաճառել են, գումարները կերել։ Այն ամենը, ինչը Հայաստանի համար ստրատեգիական նշանակություն ուներ, վաճառել ու կերել են։ Իրենք այդ հանցագործություններն արել են ու վստահ եղել՝ Մոսկվայի իրենց տականք ընկերները կպաշտպանեն, փողերն էլ տեղափոխել են Եվրոպա՝ մտածելով, որ դրանք անձեռնմխելի են, բայց ես նորից եմ ասում՝ այդ բոլոր գումարները պետք է սառեցվեն։
Ինչ վերաբերում է Մարտի 1-ի ոճրագործությանը, ապա դրա բացահայտումը կենսական անհրաժեշտություն է։ Չեն կարող պատասխան չտալ ժողովրդի վրա կրակած մարդիկ, այդ անպատժելիության մթնոլորտը պետք է վերանա։ Եթե մեր թշնամիները միլիարդ ծախսեին հայ ժողովրդին այս օրը գցելու համար, չէին կարող անել դա այն մասշտաբի, ինչ արեցին նախկին իշխանությունները։ Աստված տա՝ այդ ոճրագործությունը բացահայտվի, ես ամեն դեպքում ջանքեր տեսնում եմ։ Ուրախ եմ, որ ժողովուրդը հավատով է լցված, հուսամ՝ այս անգամ ոչ ապարդյուն։ Բոլոր վերին օղակները պետք է պատասխան տան մարդկանց սպանելու և ժողովրդին այս օրը հասցնելու համար։
– Ձեր կարծիքով՝ Մոսկվան կպաշտպանի՞ և Յանուկովիչի օրինակով ապաստան կտա՞ նաև Ռոբերտ Քոչարյանին։
– Ես նախքան հեղափոխությունը իմ հարցազրույցում ասել էի, որ Ռուսաստանի նախագահը մի քանի օրում կշնորհավորի տարբեր մարդկանց, և այդպես էլ եղավ։ Ժամանակներն ու իրողությունները փոխվում են։ Եթե չլինեին Սիրիան, Ուկրաինան, աշխարհաքաղաքական դժվարությունները, հնարավոր էր աջակցություն, բայց ես հիմա չեմ հավատում, որ նման բան լինի՝ Ռուսաստանի ինչի՞ն է պետք աջակցել Քոչարյանին։ Ուկրաինայում հեղաշրջումը այլ բնույթ ուներ, Հայաստանում ղեկավարության եկավ այն մարդկանց խումբը, որ չի թալանել։ Այս մարդիկ եկել են խաղաղ ճանապարհով ու չեն թալանել երկիրը։ Ռոբերտին կամ մյուսին աջակցելը Ռուսաստանի վրա ավելի ծանր կնստի, քան արհամարհելը՝ դա իմ կարծիքն է, ուստի չեմ կարծում, թե փրկի Մոսկվան։
Ես կուզենայի, որ Ռուսաստանը հասկանար իր չինովնիկների սխալներն ու հանցագործությունները, որ կատարվել է Հայաստանի նկատմամբ՝ ամեն ինչ Հայաստանից գնելը չի նշանակում, որ Հայաստանն ամբողջությամբ իրենն է, դա բումերանգի հարված է տալու։
– Իսկ Մոսկվային, ըստ Ձեզ, չե՞ն մտահոգում այս բացահայտումները, չէ՞ որ կարող է հասնել նաև Հոկտեմբերի 27-ի բացահայտմանը, իսկ այդ ոճրագործության ետևում շատերը հենց Ռուսաստանին են տեսնում։
– Ես կասկածում եմ, որ Մոսկվան միջամտություն ունենա այս հարցերում։ Կասկածում եմ, որ Քոչարյանին աջակցեն, ի դեպ՝ նրա ամբողջ ընտանիքը այսօր ԱՄՆ-ում է, լավ է, չէ՞, Հայաստանում միլիարդներվ թալանել ու ապրել ԱՄՆ-ում։ Չեմ կարծում նաև, որ Քոչարյանը հույս ունի, որ Մոսկվան իրեն կաջակցի։ Ինչ վերաբերում է Հոկտեմբերի 27-ի բացահայտմանը, ապա ըստ իս՝ շատ ավելի ներքին անուններ ի հայտ կգան, քան արտաքին հետաքրքրություններ։
Ինչ հնարավոր է՝ թալանել են Հայաստանից, գիտեինք, որ թալանել են, բայց որ այս մասշտաբի՝ ապշած եմ։ Հիմա այդ սիստեմի մաքրման հարցում յուրաքանչյուրը պետք է աջակցություն ու ներդրում ունենա, ու պետք է ամեն ինչ մաքսիմալ այնպես անել, որ աշխարհաքաղաքական կենտրոնները չհետաքրքրվեն, ու այդ ամենի հետևանքով պատերազմի վտանգ չսկսվի։ Այսօրվա կառավարությունը շատ լուրջ վտանգների առջև է կանգնած։
– Այո՛, լեգիտիմ իշխանությունը շատ մեծ դժվարությունների առաջ է կանգնած, ինչպե՞ս անել, որ այս իշխանությունը երկար կյանք ունենա։
– Իսկապես շատ դժվար է, ու ամենակարևորն այն է, որ յուրաքանչյուրը գիտակցի իր պատասխանատվության չափը։ Պաշտոնը ահռելի ծանր բեռ է։ Մարդիկ կռվել էին ժամանակին ու եկել ուզում էին ազատ երկիր ստեղծել, բայց հենց իշխանության լծակներ ու փող տեսան՝ մենք բախվեցինք այս իրականությանը։ Ամենակարևոր խնդիրը, ըստ իս, կադրերի պատրաստումն է։ Իշխանությունը մեծ վտանգի առաջ է, բայց անպատժելի մարդ չպետք է մնա երկրում։ Կան և՛ ներքին, և՛ արտաքին դժվարություններ։ Հայաստանում խաղաղ ճանապարհով փոփոխություն եղավ, հույս ունեմ՝ հետագա զարգացումներն էլ խաղաղ ընթացք կստանան։ Նոր կառավարությունը պետք է կարողանա դիմակայել թե՛ ներքին և թե՛ արտաքին մարտահրավերներին, իսկ դա հեշտ չի լինելու. միայն կառավարության վրա թողնելը ճիշտ չէ։